Deel deze pagina via:
10 tips: voorkom eenzaamheid bij ouderen
Veel oudere mensen zijn eenzaam. Niet alleen ouderen die zelfstandig thuis wonen, maar ook bewoners in verzorgingshuizen of verpleeghuizen. Hoe voorkom je dit? Cliëntenbelang Amsterdam ging in gesprek met deze ouderen. Ze vroegen naar hun ervaringen en wensen. Samen maakten ze 10 tips en een leidraad.
1. Begin het gesprek vanuit de oudere zelf
Blijf dicht bij de wereld zoals oudere mensen deze ervaren. Gebruik geen standaard vragenlijsten en scorelijsten. Die sluiten niet aan bij wat bij ouderen leeft.
Gebruik in plaats daarvan narratieve gesprekstechnieken. Bij narratieve gesprekstechnieken nodig je de ander uit ervaringen te delen via een verhaal. Dat raakt mensen meer dan veel activiteiten aanbieden. Want te veel activiteiten aanbieden kan ouderen juist het gevoel geven dat er (te) veel van hen verwacht wordt.
2. Zoek samen naar de oorzaken
Neem veel tijd voor het zoeken naar de oorzaken van de eenzaamheid. De behoeften van oudere mensen zijn meestal ingewikkeld, ook voor de ouderen zelf. Pas als je de oorzaken van de eenzaamheid duidelijk hebt, bedenk je samen wat eraan te doen is.
Mogelijke onderwerpen
Sluit aan op onderwerpen die oudere mensen belangrijk vinden. Denk aan:
- welzijn
- wonen
- participatie
- leefomstandigheden
- psychische problemen
- eenzaamheid
Bespreek samen de verwachtingen en zet kleine stapjes. Sluit hierbij aan bij het tempo van de oudere. Kijk regelmatig hoe het gaat en pas aan wanneer dat nodig is.
3. Laat de persoon zelf zijn of haar kracht (her)ontdekken
Geef de persoon de ruimte om zelf keuzes over zijn of haar leven te kunnen en blijven maken. Maar verplicht ze er niet toe. Stel geen open vragen, zoals: ‘Wat zou je willen?’ Als mensen het zelf niet goed weten, dan kunnen ze het gevoel krijgen dat ze iets niet kunnen.
4. Begin met kleine stapjes
Nodig iemand bijvoorbeeld uit voor een kopje koffie. Of bied hulp met een taak of iets anders nuttigs. De gevraagde hulp moet op het juiste moment beschikbaar zijn. Het is ook belangrijk dat het dichtbij is.
5. Neem mensen mee
Neem mensen letterlijk en figuurlijk mee. Laat een ervaringsdeskundige contact leggen met de eenzame oudere. Die persoon kan zich goed inleven. Samen kunnen ze praten over situaties die voor beiden herkenbaar zijn.
6. Blijf activiteiten aanbieden
Het helpt niet zoveel om mensen maar af en toe iets aan te bieden. Dit kan juist het gevoel van eenzaamheid versterken. Doorlopende activiteiten zijn belangrijk. Zo kunnen mensen ergens naartoe leven.
7. Zorg voor een vaste contactpersoon
Een vaste contactpersoon is vooral belangrijk als mensen zich emotioneel eenzaam voelen. Maar geef ook de ruimte om afstand te houden als iemand dat wil. Iemand kan meer individualistisch (op zichzelf) ingesteld zijn. Of iemand kan gewend geraakt zijn aan de eenzaamheid.
8. Help mensen hun verwachtingen aanpassen
Niet alle eenzaamheid is op te lossen. Bekijk wat haalbaar is. Leer mensen met gevoelens van eenzaamheid om te gaan. Pas wel op dat ze geen last krijgen van depressie of gezondheidsklachten.
9. Ga jaarlijks op huisbezoek
Vroege opsporing van eenzaamheid is alleen zinvol bij een jaarlijks huisbezoek. Steek het gesprek breed in en vraag hoe het gaat.
10. Neem mensen serieus
Behandel mensen niet alsof ze niet in staat zijn voor zichzelf op te komen. Of alsof ze dit niet willen.
Leidraad 'Niet vóór, maar mét ons'
Cliëntenbelang Amsterdam maakte samen met oudere mensen de leidraad 'Niet vóór, maar mét ons': Aanpak eenzaamheid bij ouderen. Je downloadt deze leidraad op de website van Cliëntenbelang Amsterdam.