Sta elke dag op hetzelfde tijdstip op en ga ook op het zelfde moment weer slapen.
Deel deze pagina via:
Hoe belangrijk is slapen?
Onderzoeker Gali Albalak doet promotieonderzoek naar slaapkwaliteit en gezondheid bij ouderen. In dit interview vertelt ze je waarom slapen zo belangrijk is. Ook geeft ze tips voor een betere nachtrust.
Onderzoek slaapkwaliteit en gezondheid ouderen
Gali Albalak doet in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) promotieonderzoek. Ze richt zich daarbij op de slaapkwaliteit en gezondheid bij ouderen. Ze kijkt naar de effecten die onze biologische klok en lichaamsbeweging hierop hebben. De tijd waarop we bewegen, speelt hierbij een grote rol.
Interview magazine Vitaal Ouder Worden
Paul Clabbers is lid bij seniorenvereniging KBO en interviewde Gali Albalak over haar onderzoek. Dit deed hij voor het magazine Vitaal Ouder Worden 2025 van GGD Haaglanden. Waarom is slapen zo belangrijk? En wat is de sleutel tot een goede nachtrust? In dit artikel lees je de belangrijkste punten uit het interview.
Slapen is enorm belangrijk
Slapen is herstel. Als we wakker zijn, verbruikt ons lichaam energie. Hierbij komen afvalstoffen vrij. Niet alleen in je lijf, maar ook in je hersenen. Als je slaapt, gaat je lichaam in de 'schoonmaakstand'. Het lichaam ruimt dan de afvalstoffen die zich overdag ophopen weer op.
Risico dementie en slapen
Dit schoonmaken is belangrijk, omdat het ziekten tegengaat. Zo veroorzaken te veel afvalstoffen in je hersenen soms uiteindelijk dementie. Tijdens je slaap zetten je hersenen herinneringen om naar je langetermijngeheugen. Ook herstellen je spieren en gewrichten. Voor een goed herstel is het dus belangrijk dat je slaapt. Maar ook de kwaliteit van je nachtrust is belangrijk.
Effect ouder worden op slaappatroon
Slaapproblemen komen veel voor bij ouderen. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) had in 2018 28 procent van de 75-plussers moeite met slapen. Voor goede slaap zijn hormonen belangrijk. Melatonine maakt ons slaperig en het stresshormoon cortisol maakt ons ’s ochtends wakker. Als we ouder worden, maakt ons lichaam minder van deze hormonen aan.
Biologische klok werkt slechter
Onze biologische klok werkt minder goed als we ouder worden. Daardoor vallen we slechter in slaap en worden we makkelijker wakker in de nacht. Ouderen hebben ook vaker last van ongemakken, zoals pijn of piekeren. Daardoor kunnen zij slechter slapen.
Rol biologische klok bij een goede nachtrust
De biologische klok is belangrijk voor onze slaap. In ons brein zit onze 'centrale klok'. Deze klok stuurt de ritmes in ons lijf aan. Zo regelt de biologische klok wanneer je slaapt en wakker wordt (slaap-waakritme). Maar deze klok gaat ook over je hormonen en je stofwisseling.
Slaap-waakritme
Dat ons lijf dit ritme goed regelt en zich aanpast aan de omgeving, is belangrijk voor onze gezondheid. We willen namelijk overdag wakker en scherp zijn en ’s nachts slapen. Is je biologische klok verstoord? Dan raakt ook je slaap-waakritme verstoord.
Effect tijdstip beweging op slaap-waakritme
We weten dat bewegen heel belangrijk is voor je gezondheid en dat het vaak een positieve invloed heeft op je slaap. Uit ons onderzoek blijkt dat het ook belangrijk is wanneer op de dag je beweegt. Zo zien we de volgende verbanden:
- Bewegen in de ochtend verlaagt het risico op hart- en vaatziekten en een depressie.
- Bewegen in de nacht vergroot het risico op hart- en vaatziekten en een depressie.
Sporten in de ochtend of avond?
Op dit moment doen we onderzoek naar het effect van sporten in de ochtend of in de avond op de gezondheid van ouderen met slaapproblemen. Het is nog te vroeg om hier iets over te kunnen zeggen. Wat we al wel hebben ontdekt? Deelnemers die in de ochtend hadden gesport, waren minder somber. Ook voelden ze zich overdag energieker.
Tips voor mensen die slecht slapen
Meestal herstelt een verstoorde biologische klok gelukkig weer. Ons gedrag speelt hierbij een grote rol. Hier volgen een aantal tips:
Zorg voor een rustige slaapkamer en ontwikkel een ontspannende bedtijdroutine.
Doe je telefoon en andere schermen ongeveer 2 uur voor het slapen gaan weg. Dim ook het licht in de kamer. Je lichaam maakt daardoor meer melatonine aan, zodat je slaperiger wordt.
Overdag veel daglicht opnemen, versterkt je biologische klok.
Sommige mensen denken dat alcohol helpt bij inslapen. Toch verstoort het de slaapkwaliteit. Het vermindert het herstel van je lichaam en brein.
Laat in de avond eten is niet slim. Je lichaam geeft dan een seintje aan je brein dat het dag is. Nog geen tijd om te slapen dus.
Zorg voor voldoende beweging overdag. Ga intensieve inspanning vlak voor het slapen juist uit de weg. Ook hiermee geef je je lijf het signaal dat het nog geen tijd is om te slapen.
Slaap je slecht? Probeer dan eens een andere tijd uit waarop je actief bent op de dag. Ervaar zelf wat dit met jouw slaap doet.
Bron
Magazine Vitaal Ouder Worden 2025 van GGD Haaglanden