Naar hoofdinhoud

Briljant… Cultuur voor Zwolse ouderen

‘Briljant’ heet én is het project waarin Zwolse ouderen samen met een kunstenaar vormgeven aan hun verhaal, kennis, talent of gevoel. Het resultaat? Een schilderij, lied, dichtbundel, theatervoorstelling of … vul maar in.

Freek van der Heide is projectleider van Briljant vanuit Stadkamer Zwolle, een van de drie samenwerkende partijen. De andere twee zijn welzijnsorganisatie WijZ Welzijn en ZwolleDoet. Deze drie partijen werken intensief samen aan het project, op gelijkwaardige basis. Wat houdt Briljant precies in?

‘Oudere Zwollenaren komen acht keer bij elkaar om met een kunstenaar aan de slag te gaan,’ vertelt Van der Heide. ‘Ze werken aan een kunstzinnig product dat ze trots presenteren, denk aan een optreden bij een buurtkamer of aan een video op YouTube.’

Cultuur, welzijn en zorg

‘Briljant is ontstaan vanuit de behoefte om cultuur, welzijn en zorg fundamenteler te laten samenwerken. Dat viel mooi samen met de subsidieregeling Samen Cultuurmaken van het Fonds voor Cultuurparticipatie; een momentum voor Zwolle, ook financieel, om te starten met Briljant.’

Vriendschappen

‘Briljant laat zien dat ouderen er nog toe doen. Ze blijven actief en betrokken en het bestrijdt eenzaamheid. Ouderen ontdekken dat cultuur ontspannend en inspirerend is en kan bijdragen om langer vitaal te blijven. Ze sluiten vriendschappen en helpen elkaar met praktische zaken.’

Voor álle ouderen

‘Briljant is er voor álle 65-plussers in Zwolle. Daarbinnen hebben we extra aandacht voor mensen die eenzaam zijn, voor ouderen met een migratieachtergrond en voor ouderen uit de LHBTIQ+ -gemeenschap. Voor hen kan meedoen aan cultuur extra waardevol zijn. Bij roze ouderen merken we bijvoorbeeld dat ze weer ‘in de kast’ verdwijnen als ze naar een verpleeghuis gaan, omdat ze zich onveilig voelen.’

Contact

‘Het is lastig om met ouderen in contact te komen. Via WijZ bereiken we zo’n vierduizend 65-plussers. Maar we zoeken ook ouderen die we nog niet in het vizier hebben. Daarom werken we samen met organisaties die contact met deze groepen hebben, zoals het sociaal wijkteam, de Zonnebloem, de wijkverpleging en het Leger des Heils. Om de LHBTIQ+ -ouderen te bereiken, werken we samen met belangengroepen in Zwolle, zoals COC. De moeilijkste groep zijn ouderen met een migratieachtergrond. Om hen te bereiken, werken we samen met kunstenaars met een migratieachtergrond. Daarnaast hebben we gemerkt dat deze groep een andere structuur nodig heeft. Ze gaan niet mee in de ‘mal’ van acht bijeenkomsten. De ene keer komen ze wel, dan weer niet, of ze drinken alleen koffie. We gaan nu onderzoeken hoe we deze mensen beter kunnen bedienen.’

Marketing

‘We doen actief aan marketing. Via onze website krijgen we elke week een tot vier aanmeldingen binnen. Ook zijn we actief op Facebook en LinkedIn en we communiceren via de nieuwsbrieven van onze partners. Daarnaast hebben we afspraken met een goed gelezen huis-aan-huiskrant. Oud-deelnemers zijn onze ambassadeurs. Zij maken mensen enthousiast met hun verhalen.’

Financiering

‘Via Samen Cultuurmaken hebben we tweehonderdduizend euro subsidie gekregen voor twee jaar. Daarnaast krijgen we steun van het VSB-fonds, lokale fondsen, het Buurt Cultuurfonds van Zwolle en onze partners dragen bij in de vorm van uren van medewerkers. Een subsidieaanvraag is complex. Dat mag ook, want het gaat niet om kinderachtige bedragen. Om scherp te blijven, laten we een externe deskundige meelezen. Dat vergroot de kans op succes. Daarnaast overwegen we om mensen een vrijwillige bijdrage te laten betalen. Iets wat waarde heeft, mag immers ook best iets kosten.’

Projecten verduurzamen

‘Een project starten is vaak al lastig, maar het verduurzamen zodat het over bijvoorbeeld tien jaar nog succesvol is, is vaak moeilijker. Dan moet je blijven rammelen aan de poorten van gemeenten en zorginstellingen, hen ervan overtuigen dat de investering de moeite waard is. We zijn nu in gesprek met een woonzorginstelling die een kunstenaar wil ‘adopteren’ die vervolgens een jaar aan de slag gaat met hun bewoners. Als dit soort initiatieven lukt, word ik daar heel blij van.’

Tips en trucs

  • Oud-deelnemers zijn goede ambassadeurs. Zij kunnen enthousiast vertellen over het project en de resultaten.
  • Je moet in twee zinnen kunnen vertellen wat je doet. Neem daarom de tijd om je boodschap scherp te formuleren.
  • Plannen zijn in werkelijkheid soms weerbarstiger dan op papier. Accepteer dat en beweeg mee.
  • Werk met professionele kunstenaars en kies een externe artistiek leider. Dat houdt welzijn en cultuur in evenwicht. Wij hebben Jolan van de Water aangetrokken als artistiek leider. Door haar onafhankelijke rol, is ze een absolute pijler onder Briljant!
  • Durf te experimenteren. Als je doet wat je deed, dan krijg je wat je kreeg. Probeer eens iets nieuws en kijk waar het toe leidt.

Meer weten over Briljant Zwolle? Bekijk de website of de video. Heb je een vraag of idee over kunst en ouderen? Mail dan met ingridsmit@lkca.nl of angelavandijk@lkca.nl van het LKCA. Zij hebben veel informatie en denken graag met je mee.

Foto: Carry Premsela

Deel via