Home Nieuws Nieuws 2019 oktober Is het gras groener in Scandinavië?

Is het gras groener in Scandinavië? // 11/10/2019

Hoe krijg je het voor elkaar dat 64% van thuiszorgcliënten weer volledig zelfredzaam is en hun levensgeluk toeneemt? Het lijkt een droom: zorg die leidt tot gelukkigere mensen, minder behoefte aan zorg, lagere kosten en blijere professionals. Toch is dit werkelijkheid geworden door een nieuwe aanpak van de langdurige zorg in Denemarken.

Auteur: Kirsten Tinneveld Madsen, Stichting Maak de burger meester

Een nieuwe aanpak van de langdurige zorg

Eerst even een uitstapje naar Denemarken, waar de gemeente Fredericia met 40.000 inwoners in 2007 voor grote uitdagingen stond. De lokale gezondheidszorg had 200 openstaande vacatures, demografische uitdagingen en financiële krapte. Zorg is kostbaar en het streven naar efficiëntie kent zijn grenzen. Een professional kan immers géén tien mensen tegelijkertijd helpen.

Zorg en welzijn werden aan elkaar gekoppeld. Ook was het motto: ’mensen helpen zichzelf te helpen’. Dit staat bekend als ’reablement’. Na een jaar is in Fredericia het eerste reablement-team van start gegaan. Dit team hielp in 6-12 weken 46% van de 220 ouderen om volledig zelfredzaam te worden, terwijl 30% minder hulp nodig hadden. 84% gaf aan gelukkiger te zijn dan daarvoor en professionals (83%) vonden het werk fijner.
 
Fredericia is de afgelopen 10 jaar nog beter geworden in mensen zichzelf te laten helpen, aldus de gemeente. Momenteel kan 64% van de mensen met een nieuwe zorgvraag, geholpen zelfredzaam te worden. In totaal ging het om 430 personen. Deze effecten zijn gemeten met een zogenaamde schaduwindicatie. Ook bij cliënten met een indicatie voor langdurige zorg kan reablement uitkomst bieden. Daar spreekt men van ‘een goede dag op eigen kracht’. Ook werd gezorgd voor personele ‘kruisbestuiving’, door uitwisseling van professionals tussen de verschillende teams en afdelingen.
 

Reablement in de praktijk

Mette is een 78 jarige vrouw die gevallen is en daarbij haar enkel heeft verzwikt. Door de pijn gaat zij steeds meer zitten en liggen, heeft zij weinig contact met anderen, vereenzaamt zij en vervuilt haar huis. Bij de intake gaat de wijkverpleegkundige, fysiotherapeut of ergotherapeut een gesprek aan. Dit om te achterhalen wat Mette nodig heeft om weer een plezierig, zelfstandig leven te kunnen leiden. Haar wensen vormen de doelen voor het reablement-traject. Pijnbestrijding staat centraal en een fysiotherapeut traint met lopen naar de supermarkt. De verzorgenden en de huishoudelijke hulp zijn betrokken bij het plan, zodat de dagelijkse activiteiten onderdeel worden van haar herstel. Ook krijgt ze hulp in het contact met anderen. Na 11 weken heeft Mette het leven teruggekregen dat zij voor ogen had en is de ondersteuning afgesloten.
 
Eén landelijke visie in Denemarken
 
De paradigmashift in Fredericia heeft veel andere gemeenten in Denemarken geïnspireerd tot een omslag. De inzet is nu volop op een volwaardige plek in de samenleving en actieve participatie voor alle inwoners. Ongeacht sociaal-economische status of gebrek. Dit alles in nauwe samenwerking met huisartsen, maar ook met buurthuizen, vrijwilligers en activiteitenteams.
 
In 2015 is in Denemarken bij wet vastgesteld dat mensen eerst geholpen moeten worden om zichzelf te helpen. Pas als dat niet aanslaat wordt er blijvende ondersteuning geboden. 

Deze visie en werkwijze heeft heropnames verminderd en het aantal ligdagen in het ziekenhuis teruggebracht. Het is de Denen inmiddels gelukt de zorgkosten (10,6% BBP) een halt toe te roepen. De kosten en de kwaliteit van zorg blijven punt van aandacht. 

Reablement in de Nederlandse praktijk

In Nederland zijn zorgprofessionals, politici, ambtenaren, welzijnsorganisaties, kennisorganisaties en burgers enthousiast geraakt over reablement. Zij hebben op verschillende plekken in Nederland de handen ineengeslagen, geïnspireerd op de werkwijze in Denemarken, maar aangepast aan de Nederlandse situatie. Bij dit zorgvernieuwingsproces is sprake van verandering in cultuur, organisatie en samenwerking.

Ook wordt er nagedacht over de bekostiging van ‘zorg en welzijn’. Dat gaat niet zonder slag of stoot, de werkelijkheid is weerbarstig. Zo zit het segmentarisch werken in de weg, voert het ‘zorgen voor’, in plaats van ‘zorgen dat’ nog steeds de boventoon, werken zorgprofessionals langs elkaar heen, hanteren zij verschillende plannen en vormen de financiële schotten een rem op de samenwerking, waardoor de oudere niet altijd centraal staat. Aspecten die in verschillende mate ook in andere landen een rol speelt.
 
Onderzoeken en praktijkervaringen laten in toenemende mate zien dat ouderen door reablement beter in staat zijn zichzelf te helpen, maar laten ook variatie in effecten zien.
Een Nederlands vernieuwingsproces heeft daarom een geheel eigen specifiek plan van aanpak nodig, maar kan inspiratie putten uit onderzoeken en ervaringen van de best presterende gemeenten en zorginstellingen.
 

Praktische werkwijze

Ongeacht of de oudere zich aanmeldt bij een thuiszorgorganisatie of bij een gemeente met een hulpvraag voor verpleging, persoonlijke verzorging, ondersteuning of huishoudelijke hulp, zal de oudere eerst geholpen worden om zichzelf te helpen. Pas als dat niet aanslaat wordt er blijvende ondersteuning geboden.
Er wordt in een kortdurend traject van 6-12 weken ingezet op fysiek herstel, maar ook op een volwaardige plek in samenleving. De perceptie van een waardevol leven verschilt van mens tot mens. Deze persoonlijke verschillen zijn het uitgangspunt voor de professionals die de oudere ondersteunt. Alle hulpverleners om de oudere heen werken aan hetzelfde doel en hanteren hetzelfde plan. Per oudere bewaakt één coördinator de voortgang. Bij behoefte aan blijvende ondersteuning wordt gestreefd naar een zo zelfstandig mogelijk leven.
 
Door nauwe samenwerking met o.a. buurthuizen, vrijwilligers en activiteiten teams wordt maatschappelijke deelname van ouderen versterkt en zo ook doorstroom van professionele hulp naar informele ondersteuning. 

Nieuwe vaardigheden voor zorgmedewerkers

Zorgprofessionals doorlopen competentietraining om kennis en kunde te verkrijgen over o.a. meesterschap, herstellend vermogen, positieve gezondheid, het ontstaan van zorgafhankelijkheid, gespreksvormen, narratieve psychologie en het gebruik van gesprekstools.

Inspiratiesessie conferentie 'Nieuwe generatie ouderen(zorg)

Wil je meer weten over reablement in de praktijk? In de sessie:‘Is het gras groener in Denemarken en Zweden? komt reablement en een nieuwe aanpak van de langdurige zorg aan bod. Er is ook ruimte om met elkaar in gesprek te gaan. 

Meld je aan

Meer informatie

 
 
JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.beteroud.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis nieuwsbrief met tips en informatie.

Bekijk nieuwsbrieven

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis nieuwsbrief met tips en informatie.

Bekijk nieuwsbrieven

Beter Oud gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer