De handreiking 'Wonen als sleutel voor toekomstbestendige ouderenzorg' gaat over de veranderende rol van wonen in de ouderenzorg. Ook laat de handreiking zien wat dit betekent voor zorgaanbieders en hun samenwerkingspartners. De handreiking beschrijft de groeiende vraag naar zorg en de veranderingen in het beleid. Ook legt de handreiking uit waarom nieuwe woonvormen nodig zijn, zoals geclusterde woonvormen.
Stel je vraag aan
Alles over
Zelfstandig wonen
Laatst bijgewerkt op: 21-08-2026
Ouderen wonen graag zo lang mogelijk zelfstandig. Hoe help je daar zo goed mogelijk bij? We geven je een overzicht met informatie en tips. Van aanpassingen maken voor een veilig thuis tot meedenken over alternatieve woonopties.
1. Langer thuis wonen
Ouderen wonen graag zo lang mogelijk in hun eigen, vertrouwde omgeving. Maar hoe organiseer je dat goed, met passende hulp en zorg thuis? We zetten de pagina's waarmee je langer thuis wonen mogelijk maakt voor je op een rijtje. Je vindt er inspiratie, kennis en voorbeelden:
Op de themapagina Langdurende zorg thuis van website 'Waardigheid en trots voor de toekomst' lees je over hoe zorgorganisaties Wlz-zorg thuis kunnen organiseren.
Rapport 'Langer thuis wonen' gaat over trends, knelpunten en oplossingen voor langer thuis wonen. Vilans beschrijft welke veranderingen invloed hebben op langer thuis wonen. Ook laat de organisatie zien tegen welke problemen mensen en organisaties hierbij aanlopen.
Hoe signaleer je zo vroeg mogelijk gezondheidsproblemen? En hoe betrek je het netwerk van de oudere hierbij? Bekijk het overzicht van wat ouderen zelf belangrijk vinden bij het signaleren van gezondheidsproblemen.
2. Passende woningen voor ouderen
Ouderen blijven met een passende woning op een fijne manier zo lang mogelijk zelfstandig. Dat vraagt om aanpassingen. Denk daarbij aan een aanpassing van de bestaande woning, maar ook aan woonvormen speciaal voor senioren.
Stappen ouderenwoning vinden
Wil je als professional een passende woning vinden voor een oudere? Dan vraag je je vast af: waar begin ik? Lees de belangrijkste stappen en informatie over passende woningen voor ouderen vinden volgens woningcorporatie Aedes. Hier vind je ook informatie over:
- financiën;
- samenwerking met partners in zorg en welzijn;
- samenwerking met de gemeente.
Praktijkervaring geclusterde woonvormen
Bij geclusterde (samengevoegde) woonvormen bouwt men zelfstandige woningen dicht bij elkaar. Je vindt er gedeelde ontmoetingsruimtes of voorzieningen. Maar wat zijn daar nu goede praktijkvoorbeelden van? Dit zijn woonconcepten zoals de Amsterdamse Lang Leven Thuisflats en De Oplossingenfabriek. Lees de praktijkervaringen met geclusterde woonvormen voor ouderen in de bestaande bouw.
3. Gemeenschappelijk wonen
Gemeenschappelijk wonen of collectief wonen betekent dat een oudere een zelfstandige woning heeft, maar sommige ruimtes deelt. Buren kiezen hier bewust voor verbinding en delen. Door gemeenschappelijk wonen voeg je zelfstandigheid samen met steun en heb je alles in de buurt. Lees meer over de verschillende vormen, voordelen en ervaringen.
Maken collectieve woonvormen het mogelijk dat ouderen langer zelfstandig wonen? En vormt collectief wonen mogelijk een oplossing voor het woningtekort, de oplopende zorgkosten en personeelstekorten? Lees het verkennend onderzoek naar de mogelijkheden van collectief wonen.
Collectief wonen heeft de toekomst. Het is niet nieuw, maar steeds populairder. Terecht, want collectief wonen draagt bij aan de oplossing van een aantal maatschappelijke uitdagingen. Lees meer over de voordelen van collectief wonen in het Digitaal magazine van Zorgsaam Wonen.
De keuze voor gemeenschappelijk wonen is een grote beslissing. Gaat het goed, dan voel je steun en woon je nog lang zelfstandig. Maar het kost ook tijd, energie en geld. Met de test gemeenschappelijk wonen maak je een weloverwogen keuze. Vul de vragenlijst online in. Je leert welke wensen en persoonlijke eigenschappen bijdragen aan een goede ‘match’ met gemeenschappelijk wonen.
Langer thuis wonen mogelijk maken, vraagt om aangepaste opties voor wonen en zorg. Er zijn 14 woonvormen die tussen zelfstandig thuis wonen en wonen in een zorginstelling inzitten. Voorbeelden zijn thuishuizen, kangoeroewoningen en woongemeenschappen.
4. Zorgzame gemeenschappen
Een zorgzame gemeenschap is een plek waar mensen naar elkaar omkijken. Met of zonder professionele zorg. Samenwerking tussen bewoners, vrijwilligers, professionals en gemeenten is hierbij belangrijk.
Samenwerken met zorgzame gemeenschappen
Hoe sluiten professionals goed aan bij plannen en ideeën van bewoners? In het artikel In het hart van de gemeenschap van Vilans vind je 5 bouwstenen die antwoord geven op deze vraag. Ook ontdek je 8 inzichten uit de praktijk.
Wat zorgzame woonvormen vragen van professionals
In de rapportage Zorgzaam wonen is geen toeval vind je lessen en inzichten over zorgzame gemeenschappen. Het gaat over wat zorgzame woonvormen vragen van bewoners, professionals en beleid.
5. Veilig zelfstandig wonen
Veiligheid en toegankelijkheid zijn belangrijke onderdelen van zelfstandig wonen voor ouderen. Wat zijn mogelijke aanpassingen aan de woning voor ouderen die bijvoorbeeld slecht ter been zijn? Bekijk het overzicht met woningaanpassingen van het ministerie van VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport). Of lees tips en inspiratie artikelen van BeterOud.
Meer info over veilig zelfstandig wonen
Projecten over zelfstandig wonen
Er zijn geen projecten bij dit thema.