Toekomstverkenning Zorg en Cultuur: ga structureel samenwerken
Gepubliceerd op: 29-04-2026
Kunst en cultuur kunnen bijdragen aan het voorkomen van een zorginfarct. Dat is de conclusie in het rapport Toekomstverkenning Zorg en Cultuur. Structurele samenwerking tussen cultuur, welzijn, wonen en zorg is daarom nodig om ook in 2040 kwaliteit van bestaan te kunnen bieden aan ouderen die zorg nodig hebben.
‘We stevenen af op een zorginfarct. Dat los je niet op vanuit de zorg. Dan hebben we juist die andere sectoren nodig om samen de kwaliteit van bestaan te behouden en te bevorderen’, vertelt auteur Crétien van Campen, voorzitter van de ZonMw-programmacommissie Kunst en Cultuur in de langdurige zorg en ondersteuning.
Meer tijd en persoonlijke aandacht
Door zorg te verbinden met welzijn en cultuur verbetert de kwaliteit van bestaan én de kwaliteit van zorg, doordat er meer tijd en persoonlijke aandacht is voor ouderen. Creatieve zorg – de samenwerking tussen artistieke en zorgexpertise – sluit aan bij wie iemand is, niet alleen bij de aandoening. Daarnaast kan dit leiden tot lagere zorgkosten en hogere maatschappelijke opbrengsten, zoals meer participatie, inclusie en sociale samenhang. Tot slot zorgt deze aanpak voor meer (creatief) personeel, vermindering van werkdruk en toename van werkplezier.
Mooie voorbeelden
Er zijn al mooie voorbeelden van samenwerking tussen kunstenaars en zorgprofessionals. Maar deze initiatieven zijn vaak nog kleinschalig en te vinden bij slechts een handvol zorgorganisaties. Onbekendheid en twijfel staan bredere invoering in de weg. Kunst en cultuur zouden een vanzelfsprekend onderdeel moeten zijn van de langdurige zorg en ondersteuning. De eerste stap volgens Van Campen: ‘Dat we anders gaan denken en doen. Er zijn genoeg mooie voorbeelden waarvan we kunnen leren en die we verder kunnen ontwikkelen.’
Meer informatie
- Dit artikel is een samenvatting van het artikel Toekomstverkenning Zorg en Cultuur: kunst helpt zorginfarct voorkomen dat eerder op de website van ZonMw verscheen. Daar kun je de toekomstverkenning ook downloaden.
- BeterOud-partner Vilans onderzocht in 2025 hoe je kunst- en cultuuractiviteiten in kunt bedden in een zorgorganisatie. Zij geven daarvoor 8 tips.
- De Leyden Academy on Vitality and Ageing, ook partner van BeterOud, heeft op de website een kennisdossier gewijd aan het onderwerp kunst en zorg. Ga naar het Kennisdossier Kunst en zorg.
- Ook het Landelijk Kenniscentrum Cultuureducatie en Amateurkunst biedt op zijn website kennisdossiers, zoals Cultuur en dementie, Cultuur en ouderen en Cultuur en gezondheid.