Kunst in de zorg: meer mogelijk dan je denkt
Gepubliceerd op: 24-06-2026
Voor het financieren van kunstinitiatieven in zorg en welzijn, is meer mogelijk dan veel mensen denken. De beleidsruimte hiervoor wordt in de praktijk nog onvoldoende benut. Dat constateert VitaValley in het adviesrapport 'Kunst in zorg – wegen naar verankering', dat het maakte in opdracht van Arts in Health Nederland.
‘Binnen bestaande wet- en regelgeving bestaan reële mogelijkheden om kunstzinnige interventies structureel te financieren en te verankeren, vooral wanneer deze bijdragen aan kwaliteit van leven, zinvolle daginvulling, preventie en zorgzame gemeenschappen’, melden de onderzoekers.
Expliciete aanknopingspunten
Dat er onvoldoende gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden, ligt volgens hen aan ‘verkokering van budgetten, verschillende beleidslogica’s (zorg versus cultuur), beperkte capaciteit en een sterke verantwoordings- en controlefocus. Tegelijkertijd bieden beleidskaders rond positieve gezondheid, sociale basis, arbeidsmarktverlichting en langer thuis wonen juist expliciete aanknopingspunten voor de inzet van kunst.’
Businessmodel beter verkopen
De onderzoekers adviseren daarom om kunst duidelijk als middel te positioneren in zorg- en welzijnsdoelen en te zorgen voor een betere verbinding tussen zorgaanbieders, gemeenten en cultuurorganisaties. ‘De uitdaging voor de kunstwereld is om het “businessmodel” voor kunst in de zorg beter te verkopen en onder de aandacht te brengen. De uitdaging voor systeempartijen is om – in het eigenbelang zowel als het gaat om kostenbeheersing als de verlichting van de druk op de arbeidsmarkt – vaker wegen te vinden die leiden tot structurele financiering van bewezen effectieve interventies.’
Duidelijke meerwaarde
In het adviesrapport geeft VitaValley de meerwaarde van kunst in zorg en welzijn ook nog eens duidelijk aan. Het bureau presenteerde onlangs ook een onderzoek waaruit blijkt dat iedere in kunst geïnvesteerde euro, 4 euro’s aan maatschappelijke waarde oplevert. ‘Kunstzinnige interventies kunnen bijdragen aan kwaliteit van leven, zingeving, sociale verbondenheid en veerkracht – voor cliënten, naasten én professionals. En daarmee aan minder beroep op formele zorg en ondersteuning.’
Goed organiseren
De onderzoekers zien in het hele land voorbeelden van aantoonbaar effect wanneer kunstzinnige interventies in buurten en instellingen worden ingezet. Maar de variatie is groot en structurele inbedding en financiering zijn er vaak nog niet. Hun korte samenvatting: als je het goed organiseert, zijn er overtuigende bewijzen dat investeringen in kunst voor de zorg maatschappelijk renderen, soms zwaar renderen voor meerdere partijen.
Rapport | Kunst in zorg – wegen naar verankering
Meer informatie
- ZonMw: Toekomstverkenning Zorg en Cultuur
- Kennisdossier Leyden Academy on Vitality & Ageing: Kunst en zorg Archieven - Leyden Academy
- Tips van Vilans: Kunst en cultuur in de ouderenzorg: 8 tips
- Kennisdossier Kunst en Ouderen LKCA
Bron
VitaValley