Samen beslissen met ouderen in 6 stappen

Hoe neem je samen met kwetsbare ouderen de juiste beslissing over behandeling en zorg? Onderzoek van het RadboudUMC laat zien dat samen beslissen een dynamisch proces is, waarin 6 stappen te onderscheiden zijn. Het proces vraagt om een continue ondersteunende dialoog tussen zorgprofessional en patiënt.

Samen beslissen of gezamenlijke besluitvorming is een manier om patiënten te ondersteunen bij het maken van keuzes over hun gezondheid. In de zorg voor kwetsbare ouderen met meerdere aandoeningen tegelijk (multimorbiditeit) is samen beslissen een ingewikkeld proces. Verschillende richtlijnen kunnen elkaar tegenspreken. Ook kunnen er complicaties bij de patiënt optreden die nieuwe afwegingen vragen.

Samen beslissen met oudere

Nieuw dynamisch model voor samen beslissen

Het onderzoek van het RadboudUMC heeft geleid tot een nieuw model met 6 stappen om gezamenlijke besluitvorming met kwetsbare ouderen vorm te geven. De onderzoekers benadrukken dat het een dynamisch proces is. Het vraagt om een continue ondersteunende dialoog tussen zorgprofessional en patiënt. Expert en onderzoeker Ruth Pel doet onderzoek naar de toepassing van dit model in het Academisch Medisch Centrum (AMC) en het Slotervaartziekenhuis.

Lees meer over het model voor gezamenlijke besluitvorming met kwetsbare ouderen op de website van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.

Stap 1 Voorbereiding

Kijk naar de voorgeschiedenis van je cliënt en de acute problemen. Controleer eerder gemaakte afspraken, die kunnen behulpzaam zijn om het gesprek te openen.

Stap 2 Doelen

Leg de patiënt uit dat er een gezondheidsprobleem is en dat hij kan kiezen uit verschillende opties. Bespreek wat belangrijk is voor de cliënt: zijn waarden, levensdoelen en angsten? Bepaal wie de gesprekspartner wordt in het proces: heeft de cliënt het vermogen en de energie om de beslissingen te nemen? Zo nee, wie kan er meebeslissen namens de cliënt?

Stap 3 Keuze

Vat samen wat er in eerdere gesprekken besproken is en leg uit dat er meerdere behandelopties zijn. Formuleer samen het behandeldoel: genezing of kwaliteit van leven? Zet de problemen op een rij en bepaal samen wat voor nu het belangrijkste doel is.

Stap 4 Opties

Bepaal aan de hand van het behandeldoel wat de opties zijn en bespreek de voor- en nadelen van elke optie:

  • Wat is de mogelijke winst?
  • Wat zijn de risico’s?
  • Wat betekenen de opties voor de belasting en belastbaarheid van de cliënt?

Bespreek wat de voorkeuren zijn van de cliënt. Observeer zijn reacties en benoem deze. Doorloop deze fase zo nodig enkele keren tot de patiënt klaar is om een beslissing te nemen.

Stap 5 Besluitvorming

Vraag of de cliënt er klaar voor is om een beslissing te nemen. Misschien heeft hij meer tijd nodig en heeft hij nog vragen? Formuleer samen het besluit. Het kan zijn dat de cliënt liever heeft dat de dokter het besluit neemt. Benoem dit dan expliciet en sluit aan bij de levensdoelen en waarden van patiënt.

Stap 6 Evaluatie

Vraag of de cliënt tevreden is met het genomen besluit. Staat de cliënt, of de mantelzorger, erachter? Zo niet, schakel van terug naar een eerdere fase. Zo ja, stel een behandelplan op, gebaseerd op het besluit.

Bron: Deze 6 stappen zijn gebaseerd op het Model voor gezamenlijke besluitvorming met kwetsbare ouderen van Marjolein van de Pol e.a.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.

Meer weten...