'Wat hebt u nodig om plezierig oud te worden?'

06 februari 2018

De wrijving tussen 'normatief' en 'narratief', protocollen en regels, betekenisvolle relaties en als persoon ertoe doen waren belangrijke gespreksonderwerpen tijdens de bijeenkomst 'Zingeving: wat is er nodig in de samenwerking tussen ouderen en professionals' in Woerden op 15 januari 2018. De bijeenkomst werd georganiseerd door de regionale netwerken ouderenzorg NUZOGENERO en Movisie/BeterOud.

Bijeenkomst Zingeving

Deze organisaties werken samen voor de verbetering van welzijn en zorg voor ouderen en om twee werkwijzen die zijn ontwikkeld verder te brengen.

Het dagvoorzitterschap werd gedeeld door Marieke Schuurmans (NUZO) en Annemiek Beukman (GENERO). NUZO-trekker Marieke Schuurmans vroeg zich in haar opening af waarom we ouderen discrimineren. Deze vorm van discriminatie wordt ageisme genoemd. ‘Het is toch vreemd dat we dit doen, want uiteindelijk hopen we allemaal oud te worden. We discrimineren dus ook ons toekomstige zelf. Als we met en over ouderen praten, waarom gaat het dan zelden over leuke dingen of dingen waaruit zingeving voortkomt?’

Ruimte voor het leven

‘Nergens is de ouderenzorg beter dan in Nederland en toch mopperen we dat het beter moet’, begon prof. dr. Joris Slaets zijn lezing ‘Met plezier ouder worden en kwaliteit van zorg’. Volgens Joris Slaets is er in de zorg een normatief en een narratief kader. We werken vooral binnen het normatief kader, met protocollen en regels waarin de werkzaamheden van professionals zijn vastgelegd. We proberen zoveel mogelijk narigheid te voorkomen, maar verliezen door alle protocollen de mens uit het oog. We zouden veel meer binnen het narratieve kader moeten werken, waarbij de persoon, zijn levensverhaal en verlangens centraal staan. Zingeving in het leven komt namelijk van betekenisvolle relaties, waar in het narratieve kader ruimte voor is, het komt niet van vrijheid en autonomie.

De zorg zou verbeteren als we meer zouden kijken naar de persoon die zorg nodig heeft en vragen wat voor die persoon belangrijk is. Wie zou u vandaag willen zijn? Bent u vrij om keuzes te maken? Verlangens zijn niet altijd te vervullen, maar dat is volgens Joris Slaets geen reden voor professionals om niet te vragen waarnaar iemand verlangt. ‘Professionals zouden niet bang moeten zijn om meer binnen het narratieve kader te werken. Het gaat vaak fout als narratieve kaders toch weer in normatieve kaders gegoten worden en we alles willen meten en controleren. Daar zit een uitdaging voor professionals in de ouderenzorg.’ De lezing van Joris Slaets prikkelde de zaal en leverde veel stof tot nadenken op voor verdere bespreking in rondetafelgesprekken.

Ondersteuning gesprek ouderen en professionals

Ouderen-nieuws-zingeving-oudOm plezierig ouder te kunnen worden in een vertrouwde omgeving zijn binnen GENERO en NUZO werkwijzen ontwikkeld om ouderen en professionals daarin te ondersteunen. Els Hofman (Movisie) interviewde Hanna van Dijk (EUR) over de Analysetool Wijkgericht Integraal Werken en Jeanny Vreeswijk (NOOM) over Is alles besproken, voor nu, zo en later? De analysetool houdt wijkteams een spiegel voor. De tool komt voort uit het project Even Buurten en geeft wijkteams handvatten om integraal werken in de wijk vorm te geven.

Het gesprek met ouderen over hun behoeften en verlangens is een belangrijk onderdeel van het werk van professionals die werken met ouderen in de wijk. Is alles besproken geeft ouderen en professionals een handvat en richting om met elkaar te spreken over wat waarde heeft in het leven. Ook zet het ouderen aan het denken over de manier waarop ze oud willen. De folder is ontwikkeld en getest door ouderen van de ouderendelegatie van NUZO in samenwerking met de NUZO-partners. Ouderen en professionals in de Utrechtse regio en ook landelijk gebruiken deze folder al veel, bijvoorbeeld de vrijwilligers van NOOM in gesprekken met ouderen en hebben daarmee positieve ervaringen.

Rondetafelgesprekken 

De deelnemende ouderen en professionals voerden direct ook het gesprek over wat waarde geeft aan het leven van ouderen, de rol van professionals en ook hoe de besproken werkwijzen daarvoor handvatten kunnen geven. We zetten drie learnings van dit gesprek op een rij, namelijk:

  1. Professionals zouden moeten durven om met ouderen een gesprek aan te gaan. Is alles besproken kan professionals helpen dit gesprek te starten.
  2. Daarnaast zet het ouderen aan het denken. Volgens de deelnemers is dit belangrijk, omdat ook ouderen een eigen verantwoordelijkheid hebben om betekenisvolle relaties op te bouwen. Hoeveel eigen regie ouderen nog kunnen voeren, verschilt per persoon. Elke oudere is anders en daarvoor zouden professionals meer oog kunnen hebben.
  3. Een oudere deelnemer vult aan dat vrijwilligers heel belangrijk zijn: ‘Vrijwilligers vormen een belangrijke schakel tussen ouderen en professionals. Vrijwilligers zijn vaak meer in staat relaties met ouderen op te bouwen dan professionals. Probeer in de wijk meer verbindingen te zoeken tussen professionals en vrijwilligers’. Een paar aanwezige ouderen vertellen over het vrijwilligerswerk dat ze doen. ‘Het vrijwilligerswerk geeft mij voldoening. Ik kan echt iets betekenen in de maatschappij en voor andere mensen.’

Nieuwe vormen van werken

Tijdens de afsluitende discussie, geleid door GENERO-voorzitter Annemiek Beukman, zijn verschillende nieuwe initiatieven met elkaar gedeeld. Waarbij ouderen en professionals aangeven dat betekenisvolle relaties tussen ouderen en professionals de basis zijn voor passende en zinnige zorg en welzijn. De hamvraag hierbij is  doen we de dingen op de goede manier, vanuit het ouderenperspectief.

Vervolg

In vervolgbijeenkomsten zullen de twee werkwijzen verder verfijnt worden. Voor deze bijeenkomsten worden opnieuw professionals en ouderen uitgenodigd. Samen wordt er via een workshop onderzocht welke werkzame onderdelen meer aandacht behoeven. In de zomer zal een gezamenlijke slotbijeenkomst worden gehouden waar de resultaten gepresenteerd worden.

Meer lezen

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.

Meer weten...