Kunst en postieve gezondheid: zoektocht naar bewijs voor gezondheidseffecten

16 mei 2018

Een overzichtsstudie van culturele interventies van mensen die langdurige zorg en ondersteuning ontvangen. De kennissynthese vormt de basis voor de kennisagenda die de ZonMw-commissie Cultuur en Zorg de komende tijd gaat opstellen.

De kunstsector en gezondheidszorg werken steeds beter samen. Daarbij gaan we er vanuit dat de kunstactiviteiten een positief effect hebben op de gezondheid van mensen die afhankelijk zijn van zorg, maar is dat ook zo? In opdracht van ZonMw voerde een consortium van Hogeschool Windesheim, Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA) en Movisie een overzichtsstudie uit in het voorjaar van 2017. Hierin beschrijven ze de laatste stand van zaken over het bewijs van gezondheidseffecten door toepassing van culturele activiteiten.

Download de overzichtsstudie (pdf)

kunst-zorg-gezondheidseffecten-gezondheid
                                            Foto: oude man schildert een zelfportret

Volgens de onderzoekers neemt het aantal kunstprojecten in de zorg en ondersteuning snel toe. Dit wordt echter nog onvoldoende vanuit beleid ondersteund. Ook op internationaal gebied zijn er nog weinig 'harde' bewijzen voor effecten van kunst op de positieve gezondheid van zorgontvangers. Dat heeft onder andere te maken met het ontbreken van passende onderzoeksmethoden voor de praktijk. Er liggen nog voldoende kansen als het gaat om ontwikkeling van onderzoek- en ontwikkelingsrichtingen  met betrekking tot culturele interventies. Het gaat daarbij om de ouderenzorg, GGZ en extramurale zorg.

Kennissynthese: kennis in kaart

Wat is de laatste stand van zaken ten aanzien van het bevorderen van positieve gezondheid door culturele interventies in de langdurige zorg en ondersteuning? In het onderzoek stonden drie vragen centraal, namelijk:  

  • Wat is het bewijs hiervoor? (Hogeschool Windesheim)
  • Hoe komt dit terug in de praktijk én beleid? (Movisie)
  • Wat zijn kansrijke ontwikkel- en onderzoeksrichtingen? (LKCA)

Bewijsvoering voor gezondheidseffecten

Hogeschool Windesheim richtte zich op de bewijsvoering van de gezondheidseffecten. Daarvoor moest de bron in elk geval voldoen aan onderstaande kenmerken. Een culturele interventie:

  1. wordt uitgevoerd door een gekwalificeerde kunstenaar en kunnen bestaan uit verschillende kunstvormen
  2. heeft ten doel om Positieve Gezondheid te herstellen of verbeteren
  3. richt zich op cliënten die zorgverlening ontvangen gedurende minimaal één jaar
  4. is gebaseerd op onderzoek en is gepubliceerd na 2000

Conclusie: Er zijn 67 publicaties geselecteerd en geanalyseerd. Lees de bevindingen in deze publicatie (PDF).

Doel van de kennissynthese

ZonMw maakt samen met alle betrokkenen van dit onderzoek een agenda met acties waarin ze gezamenlijk kunnen werken. Zo moet de kennissynthese een bijdrage leveren aan:

  • het investeren in onderzoek(s-methoden)
  • inzichtelijk maken van hetgeen wat werkt (ook voor kleinere initiatieven)
  • ontwikkelen aan interventies
  • ontwikkelen van domein overstijgend beleid
  • het aannemen van intermediairs
  • aandacht besteden aan culturele interventies
  • ruimte geven aan kunst (en minder werken volgens een protocol)

Bron: Movisie

Meer lezen

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.

Meer weten...