'Ouderen betrekken bij beleid is geen vraag, maar het uitgangspunt’

13 december 2017

Met ruim een kwart miljoen leden verenigd in 800 lokale afdelingen, heeft seniorenorganisatie KBO-PCOB een niet te onderschatten stem in het agenderen van specifieke ouderenthema’s. 'Dat krachtige cliëntperspectief wordt alleen maar belangrijker in het leven naar waardig oud worden,' hoopt en verwacht directeur Manon Vanderkaa.

interview-manon-vanderkaa-ouderen-beleid-directeur-ouder

Manon Vanderkaa had er al een carrière in de ontwikkelingssamenwerking op zitten, toen ze in 2016 overstapte naar ‘de seniorenwereld’. “Ik voelde me er als een vis in het water, maar wilde niet tot mijn pensioen als directeur bij Mensen met een Missie werken. Dat was niet goed voor de organisatie”, vertelt ze over haar bewuste keuze. “Liefst ging ik opnieuw aan de slag bij een vereniging met een betrokken achterban. Niet geheel toevallig werd dat KBO-PCOB, waar net als in mijn vorige baan de basis ligt in de kracht van kwetsbare mensen die veel voor elkaar en anderen betekenen. Dat vind ik wel mooi, die doorgaande lijn in mijn loopbaan.”

Zingeving

Sinds het aantreden van Vanderkaa zit de seniorenorganisatie - een samensmelting van twee bonden - volop in de omslag naar één nieuwe vereniging die in de loop van 2018 gestalte moet krijgen. Input voor de toekomstige koers is verzameld tijdens 12 landelijke dialoog-bijeenkomsten met leden en niet-leden. “Mensen lieten ons onder meer weten dat we goed moeten nadenken over de manier waarop we senioren benaderen. Ouderen zoeken tegenwoordig op andere manieren naar verbinding dan vroeger, al dan niet noodgedwongen. De bingomiddag heeft plaatsgemaakt voor avondactiviteiten of museum- en concertbezoek. Ook de aandacht voor zingeving neemt toe, als voorbereiding op het ouder worden. Of misschien nog beter: waardig oud worden.”

Manifest

Daarmee refereert Vanderkaa aan het gelijknamige manifest dat KBO-PCOB, ChristenUnie en Omroep MAX samen opstelden in aanloop naar de recente verkiezingen. “In onze vergrijzende samenleving verdienen ouderen goede zorg en liefdevolle aandacht. Ze moeten worden gewaardeerd om wie ze zijn, zo lang mogelijk mee kunnen doen. Via tien aanbevelingen proberen we bij te dragen aan die waardige positie. Belangrijke punten zijn onder meer de aanstelling van een coördinerend bewindspersoon voor ouderenbeleid, het stimuleren van mantelzorg en vrijwilligerswerk, de investering in passende en palliatieve zorg en de instelling van levensbegeleiders voor de noodzakelijke geestelijke zorg.”

‘‘Durven we afhankelijk te zijn als het erop aan komt?"

Beeldvorming

De oproep bleef niet onopgemerkt en kreeg zoals Vanderkaa aangeeft ‘bijval van het Leger des Heils tot de Coöperatie Laatste Wil’. “Het maatschappelijke draagvlak voor het manifest is enorm. Niet voor niets heeft het kabinet 180 miljoen euro gereserveerd voor uitvoering van de plannen. Er komt extra geld voor onder meer respijtzorg en crisisopvang. Ook staat een landelijke campagne gepland rondom de beeldvorming over senioren. Die is vaak erg zwart-wit. Of je hebt het Zwitserleven-gevoel en viert 365 dagen per jaar feest. Of je bent ziek, zwak, misselijk en kwetsbaar. Terwijl juist in ieder mens en dus iedere oudere kracht én kwetsbaarheid zit. Daarover nadenken en weten wat dat betekent, geeft een rijker, completer beeld van wat oud worden is en zorgt uiteindelijk voor een betere positie van senioren.”

‘‘De beeldvorming over senioren is vaak erg zwart-wit"

Afhankelijk

Waardig oud worden kent veel schakeringen en komt volgens Vanderkaa bijvoorbeeld ook tot uiting in hoe senioren zorg ontvangen als ze eenmaal kwetsbaar zijn. “Grootste uitdaging voor misschien wel ons allemaal is of we afhankelijk durven te zijn als het erop aan komt. We worden verzorgd in onze jongste jaren, maar in de fases erna draait het juist om zelfstandigheid, zelfcontrole en autonomie. Om het geven. Dit los durven laten, accepteren dat pijn lijden ook bij het leven hoort, vergt een omslag in doen en denken. Goed te merken is dat steeds meer senioren zich bewuster voorbereiden op deze kwetsbare levensfase, bijvoorbeeld door te kijken hoe en waar ze willen wonen en wat ze nog voor de maatschappij kunnen betekenen.”

‘‘In iedere oudere zit kracht én kwetsbaarheid"

Netwerk

Zelf komt Vanderkaa met haar 51 jaar nog maar net kijken op seniorengebied, al verheugt ze zich soms nu al op wat nog komen gaat. “Door mijn gesprekken met ouderen krijg ik bijna zin om bezig te zijn met het invullen van mijn volgende levensfase. Blijf ik vitaal, dan maak ik graag nog een aantal reizen met mijn partner. Ook wil ik liefst zo lang mogelijk vrijwilligerswerk doen. Mag ik écht oud worden? Dan hoop ik te kunnen aanvaarden dat dingen niet meer kunnen. En dat ik nog steeds relaties met anderen kan onderhouden. Het hebben van een netwerk, het leggen van verbindingen, is van onschatbare waarde voor het ervaren van geluk en kwaliteit van leven. Dan volstaat alleen een tablet of iPad niet.”

‘‘Het leggen van verbindingen is meer dan het hebben van een tablet"

Uitgangspunt

Voorlopig hebben andere zaken prioriteit en is Van der Kaa druk met de toekomst van KBO-PCOB, met ruim een kwart miljoen leden verenigd in 800 lokale afdelingen de grootste seniorenorganisatie van Nederland. ”Op lokaal niveau werken we veel en nauw samen met gemeenten, zorginstellingen en welzijnsorganisaties; de laatste tijd steeds vaker als belangenbehartiger. Die lijn willen we graag landelijk doortrekken, zodat de stem van senioren overal goed doorklinkt; van dorpsplein tot Binnenhof. In het verlengde daarvan participeren we in initiatieven die helpen ouderenthema’s aan te vliegen vanuit het cliëntperspectief, zoals BeterOud. De noodzaak om beleid te formuleren vanuit het oogpunt van senioren is een groeiproces, maar wint langzaam terrein. Want laten we wel wezen: in onze inclusieve samenleving is het betrekken van ouderen geen vraag, maar een uitgangspunt.”

Tekst: Pieter Matthijssen - Foto: Goedele Monnens

Lees ook:

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

  • 09-01-2018
  • Irene Godderij - Geestelijk Verzorger - Gepensioneerde vrijwilljger - Brunssum

Als vrijgevestigde Geestelijk Verzorger werk ik nog als gepensioneerde vrijwilliger in Spanje, regio Costa Blanca, voor de Nederlanders die hier wonen of verblijven. Met name als het noodlot toeslaat weet deze seniorengroep zich geen raad in een land waarvan ze nauwelijks de taal spreken. De meesten houden zich liever bezig met het 'Zwitserleven gevoel' en denken niet aan de eindigheid van hun leven.

Ik geef voorlichting over en begeleiding bij dit laatste stukje van de levensfase.

Voor meer informatie verwijs ik naar mijn webpagina www.irenegodderij.nl

Hartelijke groet,

Irene Godderij

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.

Meer weten...