Anne-Mei Thé: 'We vinden oude mensen nutteloos en duur'

26 oktober 2016

Anne Mei Thé

Anne-Mei Thé gaf in een artikel in de Volkskrant haar visie over euthanasie bij een ‘voltooid leven’. De hoogleraar langdurige zorg en dementie is niet tegen een geplande dood, maar het is veel ingewikkelder dan het alleen vastleggen bij wet: ‘dit is ook een verantwoordelijkheid van de samenleving’.

Voltooid leven

In het opiniestuk reageert Thé onder andere op het voltooid-levenvoorstel, een aparte regeling naast de euthanasiewet voor ouderen die hun leven ‘voltooid’ vinden. Zij kunnen hulp krijgen om te sterven. Voor Thé klinkt zo’n voorstel te makkelijk. ‘Partijen kunnen er misschien mee scoren, maar het lost het echte vraagstuk natuurlijk niet op.'

Omgaan met ouderdom

Wat is dan het echte vraagstuk? Thé: 'Het gaat in wezen om de vraag: hoe behandelen wij onze ouderen? Hoe we omgaan met ouderdom, lijden, kwetsbaarheid, eenzaamheid, sociaal isolement is een onderschat probleem.’ Volgens Thé willen we er ons niet in verdiepen, waardoor ouderen het gevoel krijgen dat ze er niet meer bij horen en geen bijdrage meer kunnen leveren aan de samenleving.

'Het gaat in wezen om de vraag: hoe behandelen wij onze ouderen?'

Meedoen en van belang zijn

Jan Willem van de MaatJan Willem van de Maat, lid van het themateam Lokaal Samenwerken van BeterOud, is het met haar eens: ‘Als je ouderen vraagt wat zij zelf belangrijk vinden, ook als zij zeer kwetsbaar zijn, blijkt steeds weer dat ‘erbij horen’, ‘meedoen  en ‘van belang willen zijn’ bovenaan de wensenlijst staan. Een diepe behoefte die het leven het leven waard maakt. Daar ligt volgens mij dan ook een belangrijke uitdaging voor de toekomst: hoe zorgen we ervoor dat ook mensen die kwetsbaar zijn, zich onderdeel van de samenleving kunnen voelen?’

Nutteloos en duur

Voor Thé is het een verantwoordelijkheid van de samenleving. ‘De angst voor straks is wel degelijk ingegeven door hoe wij naar onze ouderen kijken en met ze omgaan.’ Als je niet meer jong, dynamisch en economisch zelfredzaam bent, word je al snel naar ‘de marges van het bestaan’ verbannen, aldus Thé. ‘We vinden oude mensen – cru gezegd – nutteloos, duur, niet interessant en behandelen ze kinderlijk. Het gevaar is dat als je als oudere voortdurend met dat beeld wordt geconfronteerd, je jezelf op een gegeven moment zo gaat zien.'

Aftakeling is onderdeel van het leven

Jongeren moeten inzien dat aftakeling bij het leven hoort, en dat het hun ook gaat overkomen. Volgens Thé kijken we nu te veel vanuit een medische bril naar wat nodig is voor ouderen. Haar visie: er is een bredere en meer sociale benadering nodig om het leven van mensen te kunnen verbeteren.

Van de Maat: ‘Dit sluit heel mooi aan bij onze visie als BeterOud. Wij pleiten er ook voor om oud worden in een ander licht te zien. Als een nieuw hoofdstuk in je leven dat, net als andere fases, gepaard gaat met uitdagingen en wendingen. Dit vraagt wel dat we ons beter voorbereiden op het ouder worden. Om op tijd te ontdekken wat dit hoofdstuk, voor ons de moeite waard zou maken, ook als volop vanzelfsprekendheden wegvallen.’

Van de Maat pleit voor voldoende mogelijkheden voor ouderen om actief te zijn, die aansluiten bij hun wensen, interesses en mogelijkheden. Hij noemt bijvoorbeeld wandelen met een wandelclub, mee helpen snoeien bij Staatsbosbeheer, radio’s repareren bij het Repair Café of het zingen in een zangkoor. ‘Dat klinkt misschien niet zo vernieuwend, maar mensen met bijvoorbeeld dementie trekken zich vaak terug uit allerlei activiteiten. Terwijl DemenTalent juist laat zien dat dat, met de juiste coördinatie en begeleiding, helemaal niet nodig is. Het lichaam mag dan gaan sputteren, dat wil niet zeggen dat de behoefte van mensen om ’ertoe te doen’  afneemt en dat zij niets meer kunnen.’

Hij sluit af met een oproep: ‘Laten we er met elkaar aan werken om de laatste fase het leven waard te maken. Te beginnen met een open houding voor kwetsbaarheid en de oprechte bereidheid om te verkennen wat mensen in een kwetsbare positie in staat stelt om volwaardig mee te kunnen doen.’

Meer informatie

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.

Meer weten...