Resultaten [G]OUD project

In opdracht van ZonMw is [G]OUD geëvalueerd. Onderstaande samenvatting is gebaseerd op het eindverslag van ZonMw en twee onderzoeksrapporten van Mandy Stijnen.

Conclusie

Het project heeft de beoogde resultaten opgeleverd. Zo is er een bruikbaar screeningsinstrument opgezet. Huisartsen geven weliswaar aan dat het tijdrovend is (gemiddeld 2 uur per 75-plusser), maar zowel huisartsen als praktijkondersteuners kunnen geen overbodige vragen benoemen en geven zelf ook aan dat het eigenlijk niet korter kan. Praktijkondersteuners zijn goed getraind in de afname van de vragenlijst. Huisartsen en praktijkondersteuners zijn tevreden met de toepassing van [G]OUD in de praktijk en hebben de intentie om dit voor te zetten.

Een effectstudie is uitgevoerd onder 24 huisartsenpraktijken (13 in de interventiegroep en 11 in de controlegroep). Hieruit blijkt dat [G]OUD geen overtuigende effecten heeft op kwaliteit van leven (uitsluitend een klein effect op rolbeperkingen door fysieke problemen), geen effecten op zelfredzaamheid en ook geen effecten op attitude ten opzichte van ouder worden.

Doel

Het project onderzoekt het effect van een preventief consult in de vorm van een huisbezoek waarbij ogenschijnlijk gezonde ouderen worden gescreend op kwetsbaarheid. De functie van het consult is een periodieke vorm van preventieve zorg voor ouderen waarbij gekeken wordt naar fysieke gezondheid, leefstijl en sociaal, emotioneel, psychisch en cognitief functioneren.

Resultaten

Geconcludeerd kan worden dat de [G]OUD werkwijze praktisch goed uitvoerbaar is vanuit de huisartsenpraktijk en dat met deze werkwijze de ouderenpopulatie goed in beeld kan worden gebracht. Ouderen (en hun mantelzorger) waarderen het huisbezoek en voelen zich ondersteund. De praktijkondersteuner is geholpen met een systematische aanpak.

Voor de oudere

  • Eventuele problemen bij ouderen worden tijdig opgespoord.
  • De ouderen worden op tijd geholpen met interventies vanuit de huisartsenpraktijk, de GGZ, het maatschappelijk werk of de buurt.
  • Hierdoor is herstel van ouderen in een (mogelijk) kwetsbare positie mogelijk.
  • Dit kan achteruitgang van de zelfredzaamheid van ouderen voorkomen of vertragen.
  • Bovendien kan dit leiden tot: langer verblijf in de thuissituatie, het behoud van functies behouden en optimaliseren en het uitstellen van ziektes en voorkomen van erger (secundaire preventie);
  • De oudere patiënt met complexe problematiek en de mantelzorger hebben een direct aanspreekpunt in de huisartsenpraktijk die de zorgverlening coördineert en bewaakt;
  • Oudere patiënten hebben vaak meerdere aandoeningen (multimorbiditeit) of problemen. Zeker bij déze groep mensen is een goede coördinatie van zorg van levensbelang. [G]OUD biedt deze vorm van geïntegreerde zorg, waarbij de huisarts de regierol heeft en de POH/wijkverpleegkundige ouderenzorg de rol op zich neemt als zorgcoördinator;
  • Ontlasting van de mantelzorger.

Voor de professional

  • Huisartsen noemen de methode waardevol doordat ze een beter beeld hebben van de ouderen in hun praktijk en de problematiek die er aanwezig is. Wel vinden zij de methode zeer arbeidsintensief;
  • De zorg voor de ouderen met complexe problematiek is transparanter voor de zorgverleners;
  • De kwaliteit van de zorg wordt verhoogd door de integrale samenwerking waarbij de eerste, tweede en derde lijn samenwerken in een netwerkorganisatie;
  • Omdat de problemen van kwetsbare ouderen op lichamelijk, psychisch en sociaal gebied gediagnosticeerd zijn, kan hierdoor door de huisartsenpraktijk vroegtijdig worden geanticipeerd. Dit voorkomt acute zorgvragen/-situaties in de praktijk maar ook in de avond-, nacht en weekenddiensten. Dit leidt bovendien tot een afname van het aantal geriatrische ziekenhuisopname. Zie artikel: Proactieve ouderenzorg bespaart kosten' in Medisch Contact 30 maart 2012.

Voor de samenleving
Zorgverzekeraars:

  • Het is van belang dat kwetsbare ouderen actief gevolgd/’gemonitord’ worden. [G]OUD biedt deze vorm van monitoring.

Overheid:

  • De resultaten van [G]OUD sluiten aan bij en bevestigen de adviezen gegeven door de Gezondheidsraad (2008) en VWS. Ook ondersteunen ze de toekomstvisie van de Landelijke Huisartsen Vereniging 2012.

Aannames

Methode

Een effectevaluatie is uitgevoerd waarbij gebruik werd gemaakt van een quasi-experimentele opzet.

Setting

24 huisartsenpraktijken in Zuid-Limburg.

Deelnemers

In totaal hebben 24 huisartsenpraktijken in Zuid-Limburg toestemming gegeven voor deelname aan de effectstudie. Hiervan hebben 13 ingestemd met deelname als interventiepraktijk en 11 huisartsenpraktijken namen deel als controlepraktijk. In totaal zijn in de interventiegroep 1.972 zelfstandig wonende ouderen (≥ 75 jaar) die voldeden aan de inclusiecriteria schriftelijk benaderd voor deelname, tegenover 2.616 ouderen in de controlegroep. Respectievelijk hebben 721 vs. 1.016 ouderen toestemming gegeven voor deelname.

Belangrijkste uitkomstmaten effectiviteit

Uit de effectstudie blijkt dat [G]OUD geen overtuigende effecten heeft op kwaliteit van leven (uitsluitend een klein effect op rolbeperkingen door fysieke problemen), geen effecten op zelfredzaamheid en ook geen effecten op attitude ten opzichte van ouder worden.

Belangrijkste onderwerpen procesevaluatie

Praktische uitvoering, meerwaarde voor de huisarts, meerwaarde voor oudere en mantelzorger.

Discussie

Ouderenzorg vergt een netwerkvorming. We zien dat dit nu pas gerealiseerd wordt in het overgrote deel van de huisartsenpraktijken. In feite is ten tijde van de effectstudie een leercurve gemeten. Dit is volgens ons dan ook de belangrijkste verklaring voor het niet vinden van overtuigende resultaten: Het moment van meten.

Wetenschappelijke beschrijving

De onderzoeksprojecten binnen het NPO zijn ook langs de wetenschappelijke meetlat gehouden, volgens nationaal en internationaal gebruikelijke methoden. Naast meer informatie over het design, de omvang en looptijd van de studie, bevat de wetenschappelijke beschrijving ook een beoordeling van de opzet en uitvoering van de studie. De beschrijvingen zijn voorgelegd aan de projectleiders en in sommige gevallen op basis van aanvullende informatie aangepast. Het meest 'sterke' design binnen de studie is beoordeeld. Wanneer er meerdere designs zijn toegepast, is de beschrijving van wetenschappelijke evidentie daardoor niet volledig. Lees zowel de algemene beschrijving als de wetenschappelijke beschrijving voor een compleet oordeel over het project.
Lees de wetenschappelijke beschrijving van [G]OUD (pdf)

Lees de volledige onderzoeken en publicaties

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten