Aanpak Laagdrempelige Dagbehandeling voor mensen met dementie en ondersteuning voor mantelzorgers dichtbij in de wijk

6 reguliere psychogeriatrische dagbehandelingen in verpleeghuizen zijn omgevormd tot laagdrempelige dagbehandelingen in de wijk met mantelzorgondersteuning. Hierbij is nauw samengewerkt met zorg- en welzijnsorganisaties in de wijk.

Aanpak

Bij reguliere psychogeriatrische dagbehandeling is er doorgaans slechts een beperkt ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers. De dagbehandeling vindt plaats in het verpleeghuis. In de LPD-plus MO wordt gewerkt volgens het model Ontmoetingscentra:

  • Zorg en ondersteuning richt zich zowel op mensen met dementie als op hun mantelzorgers.
  • Voor mensen met dementie is er een dag sociëteit met (re)creatieve en belevingsgerichte activiteiten, zoals muziek-, zang-, schilder- en bewegingsactiviteiten.
  • Voor hun mantelzorgers zijn er (indien gewenst) informatieve bijeenkomsten en een doorlopende gespreksgroep.
  • Er is een centrumoverleg, sociale activiteiten en casemanagement voor zowel mensen met dementie als mantelzorgers.
  • Het ondersteuningsprogramma vindt plaats op een laagdrempelige locatie. Er is meer integratie en participatie en samenwerking met zorg- en welzijnsorganisaties in de wijk.
  • Bij beide interventies werken de deelnemers in een multidisciplinair team samen.

Elke transitie start met het uitnodigen van alle potentieel betrokken organisaties (zoals zorg- en welzijnsorganisaties, gemeente, casemanagement, huisartsen, vertegenwoordigers van mensen met dementie en mantelzorgers, zorgverzekeraars) voor een informatiebijeenkomst over het initiatief. Tijdens die bijeenkomst krijgen de deelnemers de gelegenheid zitting te nemen in een initiatiefgroep die volgens een stappenplan de inhoudelijk voorbereidt. Zij buigen zich in een periode van zo’n 9 maanden over:

  • de doelgroep van de laagdrempelige dagbehandeling
  • het ondersteuningsprogramma
  • de locatie (eisen)
  • het personeel
  • de financiën
  • de wijze van communicatie en PR naar gebruikers en verwijzers

Tenslotte stellen zij een samenwerkingsprotocol op voor de betrokken organisaties.

Ook stellen zij een beoogde datum voor opening van de LPD-plus MO vast. Deze procedure is beschreven in het implementatiedraaiboek ‘Draaiboek Laagdrempelige psychogeriatrische dagbehandeling met mantelzorgondersteuning’ (LPD-plus MO; febr.2014). Dit is ontwikkeld op basis van de procesevaluatie van het implementatieproject. Het draaiboek is te bestellen via de website van het VUmc.

Randvoorwaarden

In het implementatieonderzoek hebben 6 dagbehandelingen met succes de transitie naar LPD-plus MO gemaakt. De procesanalyse heeft inzicht gegeven in factoren die de implementatie beïnvloeden. Succesvolle factoren zijn onder meer:

  • gemotiveerde trekkers en personeel
  • betrokken managers
  • een geschikte locatie
  • goede samenwerking en communicatie met andere organisaties
  • financiering door gemeente (WMO) en via landelijke regelgeving (AWBZ, zorgverzekering).

Werkzame elementen

Uit eerdere onderzoeken blijkt dat een breed opgezet ondersteuningsprogramma voor mensen met dementie en hun verzorgers effectiever is dan reguliere dagbehandeling.

  • Mensen met dementie vertonen minder gedrags- en stemmingsproblemen, er is een grotere sociale integratie en verpleeghuisopnames worden uitgesteld.
  • Door mee te doen aan het ondersteuningsprogramma leren mantelzorgers beter voor zichzelf zorgen, krijgen ze het thuis beter voor elkaar en houden ze het langer vol.
  • Het draaiboek dat het concept LPD-plus MO en de verschillen tussen reguliere dagbehandeling in het verpleeghuis en Ontmoetingscentra uitlegt. Het boek geeft tips voor de implementatie (voorbereiding, starten en voortzetting) van LPD-plus MO. Ook bevat het boek hulpmiddelen zoals formulieren, brieven, foldermateriaal, een samenwerkingsprotocol, functiebeschrijvingen personeel, locatie-eisen, een begroting en PR-voering. Dit draaiboek is gebaseerd op resultaten van de procesanalyse in het implementatieonderzoek.

Waar moet je als professional rekening mee houden?

Vaak wachten verwijzers en familieleden nog te lang met hulp zoeken. Dat is jammer. Juist omdat gerichte dagbehandeling en activiteiten in het ontmoetingscentrum kunnen voorkomen dat mensen met dementie snel achteruitgaan. De drempel voor dagbehandeling in een verpleeghuis is veel hoger. Continue PR gericht op de doelgroep en de verwijzers (bijvoorbeeld huisartsen, geheugenpoli, casemanagers) is dan ook van essentieel belang.

De financiering van LPD-plus MO’s voor de langere termijn is onzeker vanwege de overgang van de functiebegeleiding van de AWBZ naar de Wmo. Het is nog niet duidelijk hoe dagbehandeling gefinancierd zal worden in de toekomst.

Waar moet je rekening mee houden bij het gebruik door ouderen?

Mensen met dementie en mantelzorgers geven aan vaak niet op de hoogte te zijn van het zorg- en ondersteuningsaanbod. Daarom is het van belang hen actief hierover te informeren. Ook is het belangrijk de drempel voor deelname aan dagbehandeling te verlagen. De LPD-plus MO (en Ontmoetingscentra) zijn daarom gehuisvest in locaties in de wijk die laagdrempeliger en meer sociaal geïntegreerd zijn dan de dagbehandelingen in het verpleeghuis. Daarbij helpt het als het aanbod goed is afgestemd op de behoeften en interesses van de mensen met dementie en mantelzorgers. In de LPD-plus MO is deze afstemming een structureel onderdeel van het programma: tijdens het zogenaamde centrumoverleg komen alle betrokkenen bijeen om het programma te evalueren en zo nodig bij te stellen.

Kosten

De kosten voor het draaiboek zijn € 75.

En verder

  • Het ‘Draaiboek Laagdrempelige psychogeriatrische dagbehandeling met mantelzorgondersteuning’ is te bestellen via de website van het VUmc.

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten