Onderzoek 'Gewrichtspijn bij ouderen met comorbiditeit'

Deze studie naar het functioneren van ouderen met gewrichtspijn en andere chronische aandoeningen en het voorspellen van achteruitgang is uitgevoerd binnen het Nationaal Programma Ouderenzorg. Het project stond binnen het NPO bekend als Gewrichtspijn bij ouderen met comorbiditeit: vroege signalering van kwetsbaarheid en identificatie van knelpunten in de zorg. Onderstaande samenvatting is gebaseerd op het eindverslag van ZonMw.

Ga naar de aanbevelingen voor professionals en onderzoekers die met ouderen met gewrichtspijn te maken hebben. De aanbevelingen komen uit dit onderzoek.

Conclusie

Veel ouderen met gewrichtspijn en ten minste twee chronische aandoeningen ervaren beperkingen op het gebied van mobiliteit, zelfzorg en sociale participatie. De afname van fysiek functioneren bij deze groep is beperkt binnen een periode van 18 maanden. Verslechtering hangt samen met depressieve klachten, minder geloof in eigen kunnen en een grotere neiging om activiteiten te vermijden in verband met de pijn. Gezien deze geringe afname van het fysiek functioneren is de waarde van deze gevonden potentiële indicatoren beperkt. Behoefte aan steun en zorg blijken grotendeels vervuld te worden. Onvervulde behoeften worden slechts door een kleine groep genoemd en worden vooral gesignaleerd in het sociale domein, met name met betrekking tot gezelschap en dagelijkse activiteiten.

Resultaten

  • 90% van de deelnemende ouderen had gewrichtspijn in meerdere gewrichten tegelijk.
  • Chronische aandoeningen die, naast de gewrichtspijn, het meest voorkwamen waren hartaandoeningen, suikerziekte, longaandoeningen, beroerte en gehoorproblemen.
  • 66% van de ouderen ervoer beperkingen in fysiek functioneren, 31% in het uitvoeren van ADL taken (zoals aankleden en wassen), 61% in het uitvoeren van IADL taken (zoals huishouden en boodschappen doen) en 47% in sociale participatie. Ruim een vijfde (22%) van de ouderen gaf beperkingen aan op alle vier deze gebieden.
  • Veel ouderen hebben behoeften met betrekking tot het huishouden, hun ziekte en mobiliteitsproblemen maar geven ook aan dat in de meeste behoeften voorzien wordt door professionals en mantelzorgers. Onvervulde behoeften komen vooral voor op sociaal gebied (met name gezelschap en dagelijkse activiteiten) bij een kleine groep ouderen bij wie relatief vaak sprake is van kwetsbaarheid, alleen wonen en het ontbreken van sociale steun.
  • Uit diepte-interviews met acht ouderen blijkt dat zij tot op zekere hoogte accepteren dat hun lichamelijk functioneren afneemt. Vooral sociaal functioneren en een rol kunnen blijven vervullen in de maatschappij lijken van belang. Achteruitgang op dit vlak heeft de meeste invloed op het functioneren.
  • Analyse van de factoren die geassocieerd zijn met de ervaren beperkingen laat zien dat niet alleen fysieke factoren zoals kwetsbaarheid en pijnintensiteit gerelateerd zijn aan functionele beperkingen, maar ook psychosociale factoren (angst, vermijding, ervaren gezondheid).
  • Gedurende de follow-up periode van 18 maanden blijkt er gemiddeld sprake van een geringe verslechtering in functioneren (gemiddeld 2 punten op een schaal van 0 tot 100). Een groep van 69 ouderen (22%) verslechterde meer dan 10 punten.
  • De belangrijkste voorspellers voor slechter fysiek functioneren zijn een hogere leeftijd, aanwezigheid van depressieve symptomen, negatieve gedachten over de consequenties van pijn,  vermijden van activiteiten en geringere self-efficacy (geloof in eigen kunnen).

Doel

Het ontwikkelen van een eenvoudig toepasbare set indicatoren voor vroege identificatie van een afname in functioneren bij ouderen met gewrichtsklachten en comorbiditeit.

Methode

Longitudinaal cohortonderzoek. In totaal werden ruim 2700 ouderen aangeschreven, waarvan er 690 voldeden aan de inclusiecriteria. Na informed consent vonden baselinemetingen plaats bij 407 ouderen.
Gegevens werden verzameld door middel van een interview, vragenlijsten en een kort functioneel onderzoek bij de voormeting. Na 6, 12 en 18 maanden werden vervolgmetingen door middel van vragenlijsten uitgevoerd. Diepte-interviews werden gebruikt om de betekenis van gewrichtspijn te onderzoeken en knelpunten in de zorg te identificeren.

Setting

In 22 huisartsenpraktijken werden ouderen geselecteerd die voldeden aan het criterium van ten minste twee chronische aandoeningen waarna deze ouderen werden aangeschreven met een vragenlijst waarin naar gewrichtspijn werd gevraagd.

Deelnemers

Ouderen (≥ 65 jaar) met ten minste twee chronische aandoeningen en frequente gewrichtspijn.

Belangrijkste uitkomstmaten

Uitkomstmaten zijn fysiek functioneren, activiteiten in het dagelijks leven (ADL en IADL), en participatie. Daarnaast werden gegevens verzameld over potentiële factoren van verslechtering van functioneren, waaronder individuele factoren (sociaal demografische factoren, comorbiditeit, leefstijlfactoren, psychische problemen) en omgevingsfactoren (leefomstandigheden, sociale steun).

Lees de volledige onderzoeken en publicaties

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten