Evaluatie en resultaten van Samen sterk na een beroerte

Samen sterk na een beroerte is een (na)zorgprogramma voor CVA-patiënten die na revalidatie weer naar huis kunnen. Onderzocht is wat het effect is van het programma op zelfredzaamheid, functiebehoud, kwaliteit van leven en sociale participatie. Ook keken de onderzoekers of het programma de zorgbelasting van mantelzorgers vermindert. Zij onderzochten wat de invloed van het programma is op het zorggebruik en de daarbij behorende kosten. Tot slot keken de onderzoekers naar de uitvoerbaarheid van het programma voor zorgverleners.

Resultaten en conclusie

De onderzoekers voerden metingen uit voor de effectevaluatie bij de start van het onderzoek, na 6 maanden en na 12 maanden. Uit de effectevaluatie komt naar voren dat er geen significant verschil is tussen interventie en controlegroep op zelfredzaamheid, functiebehoud,  kwaliteit van leven en sociale participatie, gemeten 12 maanden na de start van het onderzoek. Ook blijkt dat de interventie geen effect heeft op het reduceren van de ervaren en objectieve zorgbelasting bij mantelzorgers na 12 maanden. Daarnaast lijkt de interventie ook op het zorggebruik van de cliënt geen overtuigende effecten te hebben (op basis van voorlopige analyse). Uit de procesevaluatie blijkt dat zorgverleners veel onderdelen van het protocol niet optimaal uitvoerden, hoewel zij de onderdelen wel als nuttig en belangrijk zagen. Cliënten en mantelzorgers zijn gematigd positief over het programma.

Aanbevelingen

Op basis van de resultaten doen de onderzoekers 3 aanbevelingen:

  1. Ten eerste adviseren de onderzoekers het programma 'Samen sterk na een beroerte' niet in de huidige vorm te implementeren in de reguliere zorg.
  2. Ten tweede adviseren de onderzoekers om op basis van de opgedane ervaringen en kennis, in samenwerking met experts uit het veld en bestaande netwerken, na te gaan op welke wijze professionals in de toekomst de (na)zorg aan oudere CVA-patiënten kunnen verbeteren. Hierbij dienen zij uitdrukkelijk rekening te houden met een goede uitvoerbaarheid van de te ontwikkelen interventies.
  3. Ten derde raden de onderzoekers aan om een speerpunt te maken van de nazorg aan CVA-patiënten in de richtlijnontwikkeling door het CBO. Door in de komende jaren systematisch informatie te (blijven) verzamelen over effectieve nazorginterventies voor CVA-patiënten, zal men stap voor stap dichter komen bij effectieve en goed uitvoerbare nazorginterventies voor CVA-patiënten.

Doel

Het doel van het onderzoek is na te gaan wat de effecten van het zorgprogramma ‘Samen sterk na een beroerte’ waren op:

  • zelfredzaamheid
  • functiebehoud
  • participatie
  • kwaliteit van leven
  • zorggebruik van de cliënt

Ook gingen onderzoekers na welke invloed het programma heeft op de zorglast en kwaliteit van leven van de primaire mantelzorger. Zij onderzochten wat de invloed van het programma is op het zorggebruik en de daarbij behorende kosten. Tot slot keken de onderzoekers naar de uitvoerbaarheid van het programma voor zorgverleners.

Belangrijkste resultaten effectiviteit

Uit de analyses bij de patiënten komt naar voren dat voor de 4 belangrijkste uitkomstmaten geldt dat er geen significant verschil is tussen interventie en controlegroep 12 maanden na de start van het onderzoek. Tevens blijkt uit analyses bij de mantelzorgers dat er geen significante verschillen zijn in zorgbelasting tussen interventie en controlegroep 12 maanden na de start van het onderzoek.

Belangrijkste resultaten procesevaluatie

Tijdens de interventieperiode is een procesevaluatie uitgevoerd om na te gaan in hoeverre het programma volgens protocol is uitgevoerd en de cliënten bereikt heeft. Ook is nagegaan wat het oordeel van de cliënten, mantelzorgers en betrokken zorgverleners is over de interventie.

Uit deze evaluatie bleek dat patiënten het programma weliswaar positief beoordeelden en dat zorgverleners het belangrijk vonden, maar dat zij het vaak niet optimaal uitvoerden. Met name het uitvoeren van een huisbezoek (n=1) en training in de thuissituatie (n=2) tijdens opname in de instelling voor geriatrische revalidatiezorg, konden zorgverleners lastig realiseren in verband met de hoge werkdruk. Ook de thuisbehandelingen na ontslag bleken zij toch vaak niet thuis uit te voeren om dezelfde reden. Ondanks het feit dat dit programma is ontwikkeld in nauwe samenwerking met de betrokken zorgverleners, concluderen de onderzoekers dat het in de praktijk toch lang niet altijd mogelijk bleek de gemaakte afspraken na te komen.

Tot slot waren patiënten en hun mantelzorgers weinig aanwezig bij de 4 bijeenkomsten. De betrokkenen bleken vaak moeilijk te motiveren om deel te nemen. Een belangrijke factor hierbij lijkt de hoge leeftijd en de fysieke en cognitieve kwetsbaarheid van de doelgroep te zijn.

Methode

Het onderzoek, dat in oktober 2010 van start is gegaan, betrof een ‘multicentre randomized controlled trial’ waarbij de onderzoekers deelnemers toewezen aan een interventiegroep die het nieuwe programma kreeg en aan een controlegroep die reguliere zorg ontving. Het onderzoek vond plaats binnen 8 regio’s in Limburg en Noord-Brabant (respectievelijk regio Maastricht, Kerkrade, Hoensbroek, Heerlen, Grubbevorst, Veldhoven, Bladel en Tilburg) in instellingen voor geriatrische revalidatiezorg. De onderzoekers voerden de randomisatie uit met het computerprogramma SPSS op individueel niveau per deelnemende instelling.

Setting

CVA-afdelingen van instellingen voor geriatrische revalidatiezorg in Limburg en Brabant.

Deelnemers

Voor het onderzoek zijn 194 patiënten willekeurig verdeeld over een interventie- en controlegroep. De controlegroep bestond uit 95 patiënten die de gebruikelijke zorg kregen. De interventiegroep bestond uit 99 patiënten die het nieuwe (na)zorgprogramma ‘Samen Sterk na een Beroerte’ kregen aangeboden. Daarnaast deden 172 mantelzorgers mee aan het onderzoek: 92 in de interventiegroep en 80 in de controlegroep.

Lees de volledige onderzoeken en publicaties

En verder

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten