Samenvatting onderzoeken DELFGOUD

Uit de DELFGOUD-studie blijkt dat het de kwaliteit van leven van ouderen met een lage sociale economische status (SES) niet verbetert. Wel leveren de onderzoeksresultaten een aantal hypothesen op die basis kunnen vormen voor nieuw onderzoek.

Wat opvalt is:

  • dat er niet alleen een positief effect ontbreekt op ervaren kwaliteit van leven (somscore) als de centrale uitkomstmaat ten gunste van de experimentele groep, maar óók dat de uitkomstmaten depressie, self-efficacy en sociaal netwerk geen positief effect opleveren ten gunste van de experimentele groep. Deze uitkomstmaten vormen volgens de padanalyse een mediator tussen SES en ervaren kwaliteit van leven. We zien overigens wel een positief effect optreden op de subschaal autonomie van kwaliteit van leven ten gunste van de experimentele groep;
  • dat de DELFGOUD-interventie wel een significant effect heeft op beenkracht en uithoudingsvermogen ten gunste van de experimentele groep, terwijl deze fitheidskenmerken volgens de padanalyse geen effect op ervaren somscore kwaliteit van leven hebben;
  • dat het ontbreken van gevonden effecten van de DELFGOUD-interventie op ervaren kwaliteit van leven (somscore) op het eerste gezicht een bevestiging oplevert van de resultaten van het kwalitatief onderzoek, waaruit naar voren kwam dat de deelnemers aan de DELFGOUD-studie tevreden zijn met hun leefsituatie.
    Deze onverwachte uitkomsten zijn lastig te verklaren uit uiteenlopende studies over de effecten van leefstijlinterventies op depressie, self-efficacy, sociale netwerkomvang en ervaren kwaliteit van leven bij ouderen. Want:
    • de meeste studies concentreren zich op effecten van interventies op kwaliteit van leven (HR-QOL) bij met name ouderen patiënten (Greaves et al., 2011),
    • een groot deel van de studies concentreert zich op zeer uiteenlopende groepen ouderen zonder aandacht te besteden aan ouderen met een lage SES (Netuveli et al 2006; Howel 2012; Park et al.,2014), terwijl
    • er is veel aandacht voor cohortonderzoek dat de ontwikkeling van kwaliteit van leven bij het ouder worden inventariseert, zonder dat er aandacht is voor de beïnvloedbaarheid van kwaliteit van leven (Pinquart et al., 2000).

Tot slot leveren de onderzoeksresultaten van deze studie met betrekking tot kwaliteit van leven wel een aantal hypothesen op die basis kunnen vormen voor nieuw onderzoek.

In de eerste plaats wijst de perceptie van de ondervraagde ouderen in de kwalitatieve studie er op dat ouderen met een lage SES hun geblokkeerde verwachtingen met betrekking tot hun welvaart, welzijn en kwaliteit van leven hebben bijgesteld en in overeenstemming hebben gebracht met de werkelijkheid (Tazelaar en Wippler, 1982). Een effect van deze bijgestelde verwachting is dat mogelijke verbeteringen van ervaren kwaliteit van leven ‘inelastisch’ worden. Concreet: de optredende verbeteringen in kwaliteit van leven worden niet meer als veranderingen ervaren, omdat de eigen leefsituatie dan teleur stelt.

In de tweede plaats veronderstellen de onderzoekers dat de levensomstandigheden uit eerdere levensfasen ook invloed hebben op de perceptie van kwaliteit van leven in latere levensfasen. Uit health literacy literatuur blijkt dat gebrek aan informatie als gevolg van een laag opleidingsniveau resulteert in het ontbreken van een relatie tussen gedrag en gezondheid. Het herkennen van verbeteringen in de leefsituatie lukt daarom niet op latere leeftijd.

Tot slot is duidelijk dat kwaliteit van leven bij veroudering en toename van kwetsbaarheid afneemt, waarbij de verschillende dimensies van kwaliteit van leven in verschillende mate kunnen afnemen bij het ouder worden (McCrory et al., 2014). Deze dynamiek heeft mogelijk invloed op het gebrek aan verbetering van kwaliteit van leven bij leefstijlinterventies bij ouderen met een lage SES.

Lees verder

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten