Zingeving

'Voltooid leven'. Telkens als meneer Marree (84) die woorden leest, krijgt hij het Spaans benauwd. Gaat dat over hém? Hij voelt zich de laatste weken overbodig en uitgeblust, hoewel iedereen hem nog steeds tien jaar jonger schat dan hij is. Zijn dochter praat hem moed in, met zijn zoon heeft hij helaas geen contact meer. Wat zou het fijn zijn als hij hierover eens met een professional zou kunnen praten.

Wat maakt deze dag de moeite waard?

Hoe vitaal en bij-de-tijd ze misschien nog zijn: senioren zitten in de herfst van hun leven. En die herfst komt vaak met het geleidelijke verlies van vaardigheden, mobiliteit en zelfstandigheid, maar ook van vrienden, familie, partners. En zeker op een grijze morgen kan dat leiden tot de vraag: 'wat maakt deze dag de moeite waard’ of zelfs ‘wat maakt mijn léven de moeite waard?’.

Praten helpt

Zulke levensvragen hebben raakvlakken met spiritualiteit, levensbeschouwing, inspiratie en waarden, aldus de Kwaliteitsstandaard Levensvragen (pdf). En ze verdienen het om besproken te worden; met de oudere zelf, maar ook met familie, vrienden, medebewoners.

Daarvoor is tijd en oprechte aandacht nodig. Hoe doe je dat als professional? Door de hoge werkdruk in de ouderenzorg komen professionals daar niet altijd voldoende aan toe. Te meer daar veel professionals niet precies weten hoe ze aandacht kunnen geven aan de levens(einde)vragen van ouderen en daardoor denken dat het altijd veel tijd kost om aandacht te hebben voor deze vragen.

Mede daarom groeit het aantal (getrainde) vrijwilligers dat op dit vlak actief is. Bovendien zijn er handzame hulpmiddelen beschikbaar die zingevingsgesprekken op gang helpen, zoals de Inspiratiekaarten Welbevinden. Lees ook deze 5 feiten en fabels rondom levensvragen

Zinvolle dagbesteding helpt

Soms helpt ook een zinvolle dagbesteding bij zingevingsvraagstukken. Door de toegenomen vraag naar vrijwilligers dragen ook senioren oneindig veel bij aan het maatschappelijk leven: als voorleesoma, in het repaircafé, of als maatje voor een jongere met problemen. En dat heeft niet alleen veel waarde voor de oudere vrijwilliger zelf, maar ook voor de samenleving, zo constateerde Movisie in een onderzoek. Ook hier is preventie beter en goedkoper dan genezen.

En meneer Marree? Op de straatbarbecue sprak hij een overbuurvrouw die hem uitnodigde voor een seniorenleesclub. Dat blijkt precies wat hij zocht, de gesprekken gaan over veel meer dan boeken. Een van de leden van die club vroeg hem bovendien voor de Formulierenbrigade, vanwege zijn achtergrond als belastingconsulent. Ook dat bevalt uitstekend. Hij heeft zelfs een elektrische fiets gekocht, zodat hij ook cliënten buiten de wijk kan helpen met hun administratie.

Hoe begeleid je levensvragen van ouderen?

Professioneel omgaan met zin- en levens(einde)vragen van ouderen is erg lastig. Het is belangrijk om de dialoog aan te gaan en dicht bij deze vragen te blijven. Rinske Boomstra en Martijn Simons schreven een artikel over hoe je op een professionele manier levensvragen begeleidt. Ook doen ze een oproep: deel je ervaringen en tips! Lees verder.

Ook huisartsen en patiënten kunnen moeite hebben om het gesprek over 'de laatste levensfase' aan te gaan. Amsterdamse patiënten en huisartsen maakten hierover de film 'De Dappere patiënt' met als doel dat het gesprek tussen patiënt en huisarts makkelijker gevoerd kan worden. En dat daarmee dit onderwerp echt een item wordt in de patiënt-artsrelatie. Lees verder.

Materiaal en scholing

Op zorgvoorbeter.nl is veel materiaal te vinden op het gebied van welbevinden en levensvragen. Materiaal dat jou als professional kan helpen bij gespreksvoering, zoals de landkaart Domein Mentaal Welbevinden, werkboeken en cursussen. Bekijk alle materialen. Ook vind je er e-learnings, colleges en workshops op het gebied van zingeving. Bekijk trainingen en scholing.

Zelf aan de slag met innovaties

Zingevingsgroep, waar meepraten belangrijk is en je mening er toe doet

In de Zingevingsgroep worden ethische, persoonlijke en maatschappelijke onderwerpen in een veilig en vertrouwde omgeving met elkaar gedeeld.

Zin in Mantelzorg: gespreksgroep voor mantelzorgers over zingeving

Gespreksgroep voor mantelzorgers rondom zingeving. Ervaringen delen en de zin en betekenis van de mantelzorg ontdekken.

Project Levensboeken

Een Levensboek voor ouderen over hun eigen levensverhaal: wat wil je doorgeven? Wat waren mooie en moeilijke momenten?

EPISODE: percepties van ouderen op somberheid en depressie NPO-project

Percepties van ouderen bieden uitgangspunten voor vroegsignalering en ondersteuning van behandeling. Hulpverleners spelen beter in op de behoeften van ouderen.

Leerling-verzorgenden sluiten aan bij de cliënt met Presentie in de praktijk NPO-project

Leerlingen leren zich te verplaatsen in de client. Presentie in de praktijk brengt het thema 'aansluiten en afstemmen' onder de aandacht binnen het bestaande onderwijs.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten