Vroegopsporing

Hoe eerder je begint, hoe meer effect

Mevrouw Van Galen houdt de boot af, merkt de vrijwilliger bij het preventief huisbezoek. Maar dat is hij wel gewend. Mevrouw Van Galen hoort duidelijk bij de generatie die geleerd heeft om niet te klagen. In de loop van het gesprek zegt ze kort iets over vermoeidheid en gebrek aan eetlust. Gelukkig stemt ze toe in een gesprek met de ouderenadviseur.

Wat doe je met eerste signalen?

Hoe eerder we (sluimerende) beperkingen bij ouderen signaleren, hoe beter. Dus niet afwachten tot mensen bij de huisarts of gemeente aankloppen, maar eropaf. Sociaalwerkorganisaties trainen vrijwilligers die preventief op bezoek gaan bij senioren.

Bij het huisbezoek hebben mevrouw Van Galen en de ouderenadviseur samen gesproken over de woonsituatie en een aantal andere thema's zoals haar lichamelijke functioneren, de dagelijkse verzorging, het huishouden, haar sociale contacten en haar levenslust.

Na wat doorvragen bleek dat het allemaal niet meer zo hoeft voor mevrouw van Galen. Al kort na haar huwelijk werd ze weduwe, maar ze mist vooral haar dochter die twaalf jaar geleden overleed. Eenzaam is ze niet, zegt ze, maar over het verlies van haar dochter kan ze jammer genoeg met niemand praten. ‘Dat is al zo lang geleden, daar kun je iemand toch niet meer mee lastig vallen?’

Meerwaarde vroegopsporing

De meerwaarde voor vroegopsporing is dat dankzij signalen over toename van kwetsbaarheid in een vroeg stadium de juiste zorg en/of ondersteuning op de juiste tijd te kunnen aanbieden. Het is van belang dat gericht gekeken wordt naar de leefwereld van de oudere. Het idee is daarbij dat niet alleen vanuit professionalsperspectief gekeken wordt, maar gebruik gemaakt wordt van familie, mantelzorg, vrijwilligers en de verschillende betrokken professionals.

De huisarts ontdekte een tekort aan vitamine D. Met vitaminepillen en een dieet knapte mevrouw Van Galen zienderogen op. Dat gaf haar de energie om haar hobby’s weer op te pakken: bloemschikken en schilderen.

Daarvoor loopt ze nu regelmatig naar het wijkcentrum. Die wandeling, het bezig zijn en de opgeruimde sfeer doen haar goed. En een van haar medecursisten bij het schilderen blijkt al vroeg een zoon te hebben verloren. Ze woont vrijwel om de hoek en nodigt mevrouw Van Galen op de koffie om daar eens over verder te praten.

Wie en waar vang je signalen op?

Verschillende personen en instanties kunnen signalen van kwetsbaarheid opvangen:

  • Gemeente
  • Organisaties van sociaal werk
  • Wijkverpleging
  • Huisarts/ Praktijkverpleegkundige Ondersteuning Huisarts (POH)
  • Ziekenhuis

Hoe opsporen?

  • Herkennen van kwetsbaarheid/breed signaleren door voorselectie op basis van signalen bij:
    • pensionering (voorbereiding op de toekomst)
    • cognitieve achteruitgang
    • verweduwing
    • ziekenhuis opname
    • afname mobiliteit.
  • Inventariseren van kwetsbaarheid door instrumenten voor vroegtijdige signalering/vragenlijsten

Vroegsignaleringsinstrumenten

Om (dreigende) beperkingen bij ouderen op tijd te signaleren zijn binnen het Nationaal Programma Ouderenzorg instrumenten ontwikkeld en getest. Er zijn verschillende typen: instrumenten voor het bepalen van de mate van kwetsbaarheid en instrumenten voor het in kaart brengen van behoeften en problemen.

Voorbeelden van bekende instrumenten voor vroegsignalering en/of het bepalen van de mate van kwetsbaarheid zijn:

  • de Groningen Frailty Indicator (GFI);
  • de ISAR-PC;
  • en de zelfredzaamheidsmatrix.

Deze instrumenten zijn bedoeld om op een gestructureerde manier gegevens te verzamelen. Bekijk alle vroegsignaleringsinstrumenten.

De volgende stap is het samenbrengen van diverse signalen rond de oudere en z'n mantelzorger om te komen tot de volgende stap/hoofdstuk in het leven. Daarna moet een 'regisseur' benoemd worden. Dit kan de oudere zelf zijn, een naaste, vrijwilliger of professional.

Bekijk ook andere projecten en innnovaties

Meer relevante informatie

De kennis over de toepassing en effectiviteit van vroegsignalering is nog steeds in ontwikkeling. Voor meer informatie, raadpleeg ook:

Themateam

In het themateam Vroegopsporing zitten deskundigen met verschillende achtergronden en een oudere. Zij bundelen hun kennis en enthousiasme om samen vroegopsporing stevig op de kaart te zetten en te houden.
Bekijk het themateam

Leergemeenschap

In de leergemeenschap zoeken deelnemers samen met deskundigen naar verbeteringen rond zorg en welzijn voor ouderen in hun lokale situatie. Leidende vragen: hoe spoor je kwetsbaarheid proactief op, wie neemt daarin een rol, welk instrumentarium is daarbij voorhanden en welke ondersteuning kun je daarna bieden?

Ze bespreken hun praktijkervaringen met projecten en instrumenten. De bijeenkomsten starten doorgaans met een inspirerende presentatie van een expert. Daarna gaan deelnemers met behulp van creatieve werkvormen aan de slag met het uitwisselen van ervaringen.
Meer over de leergemeenschap

Meer weten?

Wil je meer weten, mis je informatie of heb je een idee voor een tool, bel of mail ons gerust! Blijf op de hoogte en abonneer je op onze nieuwsbrief of volg ons op Twitter of Facebook.

Zelf aan de slag met innovaties

Meer zelfredzaamheid met SamenOud NPO-project

Zorgmodel met als doel ouderen langer zelfstandig thuis te laten blijven wonen. De oudere staat centraal: welke behoeften hebben zij? Wat zouden ze graag willen veranderen?

Om U: kwetsbare ouderen in kaart brengen en een zorgplan opstellen NPO-project

Met een opsporingsmethode (U-PRIM) en een zorgprogramma (U-CARE) kunnen huisartsen proactieve zorg bieden aan kwetsbare ouderen.

Kwetsbaarheid snel in kaart met Easycare-TOS NPO-project

Easycare Tweetraps Ouderen Screening (TOS) brengt kwetsbaarheid onder ouderen snel in kaart.

[G]OUD: huisbezoeken na vroegsignalering NPO-project

Kwetsbare ouderen blijven langer zelfstandig door vroegtijdig signaleren en geïntegreerde zorg.

Even Buurten: samen naar passende ondersteuning in de buurt NPO-project

Met een integrale wijkaanpak het sociale netwerk van kwetsbare ouderen verstevigen en problemen op tijd signaleren.

Functiebehoud in Transitie (FIT) NPO-project

Proactieve ouderenzorg in de huisartsenpraktijk met FIT-model. Met als doel minder functieverlies bij thuiswonende ouderen van 70 jaar en ouder.

Levenslust: betere toegang tot zorg voor depressieve ouderen NPO-project

Via een wijkgerichte aanpak worden thuiswonende ouderen met depressieve klachten opgespoord en gestimuleerd via hulp hun eenzaamheid aan te pakken.

Walcheren Integrale Zorgmodel voor signalering en behandeling van kwetsbare ouderen NPO-project

Het samenhangend zorgaanbod van het Walcheren Integrale Zorgmodel is een preventief en integraal model voor samenhangende zorg aan kwetsbare ouderen en mantelzorgers.

ISCOPE: preventieve en afgestemde ouderenzorg NPO-project

Met een simpele vragenlijst en een zorgplan krijgen huisartsen meer grip op de zorgsituatie van ouderen en meer oog voor hun functioneren.

Langer zelfstandig thuis wonen met Lang Leve Thuis NPO-project

Kwetsbare ouderen krijgen hulp van nuldelijns organisaties, vrijwilligers en mantelzorgers waardoor zij langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen.

AlleMinder projecten

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten