Vroegsignalering

Hoe eerder je begint, hoe meer effect

Mevrouw Van Galen houdt de boot af, merkt de ouderenadviseur bij zijn eerste bezoek. Maar dat is hij wel gewend. Mevrouw Van Galen hoort duidelijk bij de generatie die geleerd heeft om niet te klagen. Pas bij het afscheid zegt ze kort iets over vermoeidheid en gebrek aan eetlust. Gelukkig stemt ze toe in een tweede gesprek.

Wat doe je met eerste signalen?

Hoe eerder we (sluimerende) beperkingen bij ouderen signaleren, hoe beter. Dus niet afwachten tot mensen bij de huisarts of gemeente aankloppen, maar eropaf. Sociaalwerkorganisaties trainen vrijwilligers die preventief als ouderenadviseur op bezoek gaan bij senioren.

Bij het tweede bezoek hebben mevrouw Van Galen en de ouderenadviseur samen een vragenlijst doorgenomen. Over haar lichamelijke functioneren, de dagelijkse verzorging, het huishouden, haar sociale contacten en haar levenslust.

Na wat doorvragen bleek dat het allemaal niet meer zo hoeft voor mevrouw van Galen. Al kort na haar huwelijk werd ze weduwe, maar ze mist vooral haar dochter die twaalf jaar geleden overleed. Eenzaam is ze niet, zegt ze, maar over het verlies van haar dochter kan ze jammer genoeg met niemand praten. ‘Dat is al zo lang geleden, daar kun je iemand toch niet meer mee lastig vallen?’

Actieradius vergroten

In samenspraak met de ouderenadviseur besloot mevrouw Van Galen twee dingen te doen om haar actieradius letterlijk en figuurlijk weer te vergroten. Naar de huisarts gaan én weer meer onder de mensen komen. Want de ervaring leert: hoe actiever ouderen zijn, hoe langer ze zelfstandig kunnen blijven wonen en hoe minder zorg ze nodig hebben.

De huisarts ontdekte een tekort aan vitamine D. Met vitaminepillen en een dieet knapte mevrouw Van Galen zienderogen op. Dat gaf haar de energie om haar hobby’s weer op te pakken: bloemschikken en schilderen.

Daarvoor loopt ze nu regelmatig naar het wijkcentrum. Die wandeling, het bezig zijn en de opgeruimde sfeer doen haar goed. En een van haar medecursisten bij het schilderen blijkt al vroeg een zoon te hebben verloren. Ze woont vrijwel om de hoek en nodigt mevrouw Van Galen op de koffie om daar eens over verder te praten.

Waar en hoe vang je signalen op?

Om (dreigende) beperkingen bij ouderen op tijd te signaleren zijn binnen het Nationaal Programma Ouderenzorg instrumenten ontwikkeld en getest. Er zijn verschillende typen: instrumenten voor het bepalen van de mate van kwetsbaarheid en instrumenten voor het in kaart brengen van behoeften en problemen.

Deze instrumenten worden ingezet door verschillende personen of instanties:

  • de gemeente
  • sociaalwerkorganisaties
  • de wijkverpleging
  • de huisarts/POH
  • het ziekenhuis

Voorbeelden van bekende instrumenten voor vroegsignalering en/of het bepalen van de mate van kwetsbaarheid zijn: de Groningen Frailty Indicator (GFI), de ISAR-PC en de zelfredzaamheidsmatrix. Deze instrumenten zijn bedoeld om op een gestructureerde manier gegevens te verzamelen. Bekijk alle vroegsignaleringsinstrumenten.

Daarnaast is vroegsignalering mogelijk dankzij een netwerkbenadering als die van Even Buurten. De directe omgeving van ouderen fungeert als antenne voor het opvangen van alarmerende signalen.

Ook kunnen ouderen zélf aan de bel trekken, bijvoorbeeld na een bezoek aan de website alsikouderword. Daar kunnen mensen aan de hand van vragen en levensverhalen zelf nadenken over ouder worden.

Bekijk ook andere projecten en innnovaties

Meer relevante informatie

De kennis over de toepassing en effectiviteit van vroegsignalering is nog steeds in ontwikkeling. Voor meer informatie, raadpleeg ook:

Themateam

In het themateam Vroegsignalering zitten deskundigen met verschillende achtergronden en een oudere. Zij bundelen hun kennis en enthousiasme om samen vroegsignalering stevig op de kaart te zetten en te houden.
Bekijk het themateam

Leergemeenschap

In de leergemeenschap zoeken deelnemers samen met deskundigen naar verbeteringen rond zorg en welzijn voor ouderen in hun lokale situatie. Leidende vragen: hoe spoor je kwetsbaarheid proactief op, wie neemt daarin een rol, welk instrumentarium is daarbij voorhanden en welke ondersteuning kun je daarna bieden?

Ze bespreken hun praktijkervaringen met projecten en instrumenten. De bijeenkomsten starten doorgaans met een inspirerende presentatie van een expert. Daarna gaan deelnemers met behulp van creatieve werkvormen aan de slag met het uitwisselen van ervaringen.
Meer over de leergemeenschap

Meer weten?

Wil je meer weten, mis je informatie of heb je een idee voor een tool, bel of mail ons gerust! Blijf op de hoogte en abonneer je op onze nieuwsbrief of volg ons op Twitter of Facebook.

Zelf aan de slag met innovaties

Meer zelfredzaamheid met SamenOud NPO-project

Zorgmodel met als doel ouderen langer zelfstandig thuis te laten blijven wonen. De oudere staat centraal: welke behoeften hebben zij? Wat zouden ze graag willen veranderen?

Om U: kwetsbare ouderen in kaart brengen en een zorgplan opstellen NPO-project

Met een opsporingsmethode (U-PRIM) en een zorgprogramma (U-CARE) kunnen huisartsen proactieve zorg bieden aan kwetsbare ouderen.

Kwetsbaarheid snel in kaart met Easycare-TOS NPO-project

Easycare Tweetraps Ouderen Screening (TOS) brengt kwetsbaarheid onder ouderen snel in kaart.

[G]OUD: huisbezoeken na vroegsignalering NPO-project

Kwetsbare ouderen blijven langer zelfstandig door vroegtijdig signaleren en geïntegreerde zorg.

Even Buurten: samen naar passende ondersteuning in de buurt NPO-project

Met een integrale wijkaanpak het sociale netwerk van kwetsbare ouderen verstevigen en problemen op tijd signaleren.

Levenslust: betere toegang tot zorg voor depressieve ouderen NPO-project

Via een wijkgerichte aanpak worden thuiswonende ouderen met depressieve klachten opgespoord en gestimuleerd via hulp hun eenzaamheid aan te pakken.

Walcheren Integrale Zorgmodel voor signalering en behandeling van kwetsbare ouderen NPO-project

Het samenhangend zorgaanbod van het Walcheren Integrale Zorgmodel is een preventief en integraal model voor samenhangende zorg aan kwetsbare ouderen en mantelzorgers.

ISCOPE: preventieve en afgestemde ouderenzorg NPO-project

Met een simpele vragenlijst en een zorgplan krijgen huisartsen meer grip op de zorgsituatie van ouderen en meer oog voor hun functioneren.

Functiebehoud in Transitie (FIT) NPO-project

Proactieve ouderenzorg in de huisartsenpraktijk met FIT-model. Met als doel minder functieverlies bij thuiswonende ouderen van 70 jaar en ouder.

Langer zelfstandig thuis wonen met Lang Leve Thuis NPO-project

Kwetsbare ouderen krijgen hulp van nuldelijns organisaties, vrijwilligers en mantelzorgers waardoor zij langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen.

AlleMinder projecten

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten