Onderwijsmodule: versterken van zelfredzaamheid

'In de toekomst zal meer nadruk liggen op welzijn, eigen kracht en keuzes, in plaats van op zorg.' Als docent Ike Aubel dit in de eerste les van de module Thuiskracht aan haar studenten vertelt, ondervindt ze veel weerstand. 'Aan het einde zien ze echter dat het gaat om een andere kijk op zorgvragen. En dat welzijn past bij zorg.' Uiteindelijk levert dat zorgprofessionals op die kijken naar wat de cliënt zelf wil.

Versterken zelfredzaamheid

Aubel, docent in het domein zorg op het Horizon College in Alkmaar, ontwikkelde het lesprogramma samen met Anja de Schutter, docent in het domein welzijn. Zij deden dat in opdracht en in nauwe samenwerking met Stichting WonenPlus Noord-Holland, die onder meer met vrijwilligers zorgt voor ondersteuning van thuiswonende ouderen.

Eye-openers

Drie keer heeft Aubel het lesprogramma inmiddels ‘gedraaid’. 'We hebben het onder meer over de ondersteuningsvisie – over ondersteunen van ouderen in plaats van alles van ze overnemen – en levensverhalen. Mooi is dan bijvoorbeeld dat studenten erachter komen waarom een cliënt soms zo chagrijnig is. Echte eye-openers zijn dat.' Daarnaast leren studenten over maatschappelijke steunsystemen en ketenzorg. 'En in het laatste deel gaan we in op het thuisplan, waarin al het geleerde samenkomt in een plan van de cliënt.'

De kleine dingen

Studenten zijn in eerste instantie niet happig op de ondersteuningsvisie. 'Dat is iets voor activiteitenbegeleiders', zeggen ze dan. Maar welzijn past bij zorg. Het lijkt eng, dat je je moet schikken naar de zorgvrager, maar het gaat om heel kleine dingen. Bijvoorbeeld dat een cliënt misschien liever aan de andere kant zijn bed uitstapt. Of liever zijn rechterarm eerst in het jasje steekt in plaats van de linker die jij altijd aanbiedt.' Aan het einde van de lessen zijn de studenten zich daarvan bewust, én heel enthousiast. 'Het is namelijk ook goed voor te stellen, het staat dichtbij jezelf: wat zou jouw oma willen, of jijzelf?'

Verrassende ervaring

De oefeningen in het lesprogramma helpen bij dat bewustzijn. 'Bijvoorbeeld als we het hebben over een levensverhaal waarbij één leerling de zorgvrager speelt, één de zorgverlener en één observator is. Doel is erachter komen hoe je goede vragen stelt en welke houding je daarbij hebt, maar ook te ervaren hoe het is om een verhaal te vertellen. Wat zijn je grenzen als het gaat om privézaken? Ook leren studenten hier dat het verschil maakt als je letterlijk een andere positie inneemt ten opzichte van de cliënt. Dit levert verrassende ervaringen op.' Ook het omgaan met familie is onderwerp van gesprek. 'De familie kan juist je bondgenoot zijn. Betrek die daarom ook bij de zorg. Zij zijn voor de cliënt vaak belangrijke personen.'

Trots

Met de positieve ervaringen hebben Aubel en haar collega een toolkit ontwikkeld, zodat de lesmodule ook op andere scholen gebruikt kan worden. Ook kunnen docenten een training volgen. 'Het is een opstap naar een andere visie die in alle lessen moet gaan doordringen. Maar eerst gaan we het breder verspreiden. Interesse zal er zeker zijn, het sluit bijvoorbeeld ook goed aan bij de mogelijke nieuwe beroepsprofielen van de Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland. Ik ben er best trots op.'

Meer informatie

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten