Sylvia Schuurmans over Presentie in de Praktijk

Een infuus aanbrengen, verband aanleggen of cliënten uit bed halen. Allemaal competenties die je als student Verzorgende/Verpleegkunde moet leren. Volgens Sylvia Schuurmans, projectleider namens het Koning Willem 1 College, verpleeghuis de Hazelaar en de stichting Presentie, mist er echter één: werken vanuit Presentie. 'Present zijn geeft kwetsbare ouderen en chronisch zieken het gevoel ook nog gewoon ‘mens’ te zijn. En het helpt professionals te reflecteren op het eigen handelen.'

Sylvia Schuurmans

'We leren onze studenten werken volgens protocollen en richtlijnen en binnen de instellingen moet dit ook nog binnen een bepaalde tijd gebeuren', legt Schuurmans uit. Het gevolg: eenmaal aan de slag halen ze een oudere netjes volgens de regels uit bed, maar wie die oudere is blijft onbekend. 'We slaan de plank dus gedeeltelijk mis, onder meer door bezuinigingen, efficiënt werken en zorgzwaartepakketten.'

Een cliënt die telt

Schuurmans dacht lang na over hoe het beter zou kunnen. En tijdens de opleiding Zorg, Ethiek en Beleid, die ze volgde naast haar baan als docent, kwam ze in aanraking met de theorie van Presentie. 'Deze theorie beoogt een andere benadering van de cliënt dan wij verzorgenden nu leren. Het gaat erom dat je een relatie opbouwt, iedere dag moeite doet om de persoon te zien en laat voelen dat de cliënt telt. Dat doet de cliënt en de zorg goed. Mensen vinden het bij wijze van spreken belangrijker aandacht te krijgen, dan dat die pleister goed wordt geplakt. Bovendien haal je als leerling en gediplomeerd verzorgende meer voldoening uit je werk, want ook jij wordt vervolgens door die cliënt gezien.'

Onderzoek vertalen naar onderwijs

Voorgaande blijkt ook uit het afstudeeronderzoek van Schuurmans, waarbij zij materiaal van medewerkers die werkten volgens de Presentietheorie mocht onderzoeken op veranderingen. Deze medewerkers hielden tijdens hun training een logboek bij. 'Analyses daarvan laten zien dat je competent én present kunt zijn. Maar ja, hoe breng je die kennis verder? In het onderwijs is geen budget en zit je vast aan een lesprogramma. De subsidieoproep voor onderwijsprojecten van ZonMw kwam dus precies op het juiste moment.' Schuurmans maakte de professor waarbij ze afstudeerde, de school en het verpleeghuis waar ze werkt warm voor het project en inmiddels is de start een feit.

Doeners die nadenken

'Ons doel is het ontwikkelen van een product voor het onderwijs over ‘present zijn’, bijvoorbeeld een lessencyclus over hoe je present kunt zijn. Dat product testen we vervolgens bij studenten die werken bij het betreffende verpleeghuis. Wat vinden zij ervan en wat hebben ze nodig om volgens de theorie te werken? Mooi is dat alle partijen enthousiast zijn en mij de ruimte geven voor dit project, ondanks de drukte. En het is goed om echt binnen het mbo aan de slag te gaan. Vaak wordt gedacht: dat zijn de doeners. Maar zij moeten wel leren nadenken over wat zij doen. Uiteindelijk zijn zij het die als eerste contact hebben met de cliënt en vragen moeten beantwoorden.'

Vlammetje aanhouden

Schuurmans is ervan overtuigd dat de Presentietheorie bijdraagt aan de kwaliteit van zorg. En dat ook verzorgenden meer plezier halen uit hun werk, waardoor ze niet voortijdig afhaken. 'Aan het begin van het schooljaar vraag ik studenten altijd naar hun motivatie. Allemaal blijken ze dan de intentie te hebben voor een ander te willen zorgen. Dat vlammetje moeten we aan zien te houden. Cliënten willen aandacht, verzorgenden willen dat graag geven. Een gemiste kans bijna voor de zorg, om daar niet al in het onderwijs aandacht aan te besteden.'

En verder

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten