Projectleider Margaret von Faber over EPISODE

Veel zelfstandig wonende ouderen hebben regelmatig sombere of zelfs depressieve gevoelens. Maar is dit een probleem waarbij ze hulp nodig hebben? Daarom is met het project EPISODE onderzocht hoe ouderen zelf denken over de oorzaken van hun somberheid en over de mogelijke oplossingen. Om duidelijk te maken welke behoeften zelfstandig wonende ouderen hebben aan zorg en ondersteuning daarbij.

EPISODE

Met een instrument uit een ander project in Leiden, ISCOPE, kunnen huisartsen snel de problemen van ouderen in kaart brengen om te bepalen of zorg of ondersteuning nodig is. 'Uit die screening bleek dat er relatief veel ouderen zijn die aangeven last te hebben van somberheid en depressieve gevoelens', vertelt medisch antropoloog en projectleider Margaret von Faber van het LUMC. 'Niet duidelijk was of deze ouderen ook behoefte hadden aan ondersteuning. Ook gaven partijen uit het geriatrisch netwerk Zuid-Holland, zoals de GGD en Stichting Welzijn Ouderen, aan dat ouderen bijna geen gebruik maken van het bestaande aanbod van interventies tegen somberheid en depressie. Men vroeg zich af hoe dat kwam.'

Twee interviews

Uit de groep ouderen die aangaven zich somber of depressief te voelen is een groep van 40 ouderen tussen de 77 en 90 jaar geselecteerd voor twee interviews. De onderzoeksgroep bestond uit 20 personen met complexe problematiek (dit is een combinatie van lichamelijke, functionele, psychische en/of sociale problemen) met last van somberheid of gevoelens van depressiviteit en een groep van 20 met 'alleen' symptomen van somberheid of depressie. Von Faber: 'Vervolgens zijn er twee gesprekken gevoerd met de ouderen over de mate waarin zij die gevoelens ervaren. Daarbij hebben we ook gesproken over oplossingen en hun behoefte aan ondersteuning.'

Zelf zoeken naar balans

De eerste interviews gingen vooral over de oorzaken van de somberheid van de ouderen. 'Opvallend was dat de geïnterviewden er heel open over spraken en aangaven dat er meestal meer dan één oorzaak was. De meeste oorzaken waren  van sociale aard, zoals een recent overleden partner, problemen met een familielid of bekende of bijvoorbeeld ziekte van een kind.Maar ook de combinatie met een chronische ziekte speelde soms mee. De ouderen waren kritisch ten opzichte van zichzelf en ondernamen zelf van alles om iets aan de situatie te veranderen. Door bijvoorbeeld nieuwe sloten op de deuren te laten zetten als ze last hadden van angst sinds ze alleen waren. Heel duidelijk is dat de ouderen zelf van alles doen om in balans te blijven.'

Behoefte aan goede informatie

Tijdens het tweede interview werd na een korte terugblik en samenvatting van het eerste gesprek, gevraagd of er iets in de situatie veranderd was, legt Von Faber uit. 'Vervolgens keken we waaraan deze ouderen écht behoefte hadden. Veel ouderen weten niet dat de behoefte aan slaap verandert, hoeveel slaap normaal is en wat de gevolgen zijn van bepaalde chronische ziekten. Ook zijn de mogelijkheden voor ondersteuning niet heel erg bekend. De deelnemers wilden vooral goed geïnformeerd worden.'

Ondersteuning voor huisartsen en zorgverleners

De resultaten van het onderzoek komen dit voorjaar beschikbaar. Von Faber is bezig met een artikel over de resultaten van het onderzoek, een beknopte handreiking met tips voor huisartsen en andere zorgverleners voor gesprekken met ouderen over somberheid en depressiviteit. 'Ook informeren we huisartsen bijvoorbeeld via al bestaande bijscholingsprogramma’s voor huisartsen. Want het is goed dat huisartsen en praktijkondersteuners weten dat die informatiebehoefte er is. En verder gaven de ouderen aan al heel erg geholpen te zijn met een kop koffie en een goed gesprek.'

Meer informatie

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten