Betere kwaliteit van leven en kostenbesparing door begeleiding bij dementie

05 oktober 2016

Langdurige begeleiding van thuiswonende personen met dementie levert grote maatschappelijke besparingen op: 11.000 tot 16.000 euro per patiënt per jaar. Voor een deel komt dit doordat er minder zorgtijd voor mantelzorg nodig is. Dit blijkt uit een studie van huisarts- en ouderengeneeskunde VUmc en AMC, gefinancierd vanuit het Nationaal Programma Ouderenzorg (NPO).

In de afgelopen 15 jaar zijn er in heel Nederland initiatieven ontstaan om thuiswonende personen met dementie en hun mantelzorger beter te begeleiden. Dat gebeurt meestal door een verpleegkundige met aanvullende scholing op het gebied van dementiezorg.

Twee vormen van begeleiding bij dementie

De COMPAS-studie (Collaborative dementia care for patients and caregivers study) van VUmc en AMC keek naar de effecten van langdurige begeleiding, iets dat nooit eerder is onderzocht. De onderzoekers onderscheidden daarbij twee organisatievormen die in Nederland het meest voorkomen:

  • het netwerkmodel, waarin samenwerkende (thuiszorg)organisaties een wachtlijst en expertise delen. Casemanagers kunnen advies vragen aan externe experts zoals een geriater.
  • gespecialiseerde organisaties, waarbij casemanagers binnen één gespecialiseerde organisatie nauw samenwerken met een expertteam.

Kostenbesparing

Uit de COMPAS-studie blijkt dat langdurige begeleiding van thuiswonende personen met dementie kostenbesparend is. In het netwerkmodel nemen de gemiddelde kosten van zorg af met 22%, vergeleken met de controlegroep. Bij begeleiding door een gespecialiseerde organisatie is de besparing groter, namelijk 33%. Bovendien bleef de kwaliteit van leven van personen met dementie en hun naasten stabieler bij begeleiding vanuit een gespecialiseerde organisatie dan bij een netwerkorganisatie.

Beter af met een gespecialiseerde organisatie

Personen met dementie en hun mantelzorgers zijn dus het beste af met een begeleider die werkt binnen een gespecialiseerde organisatie. Ze houden dan een stabielere kwaliteit van leven. In het netwerkmodel schommelt die kwaliteit veel meer. In beide vormen van begeleiding zijn er grote maatschappelijk besparingen te behalen: 11.000 tot 16.000 euro per patiënt per jaar. Eén begeleider van 50 cliënten kan de maatschappij jaarlijks 550.000 tot 800.000 euro besparen.

Goede kwaliteit van casemanagement onder druk

Onderzoeker Hein van Hout: ‘Ondanks deze positieve boodschap staat een goede kwaliteit van casemanagement onder druk sinds de grote zorgtransitie waarbij casemanagement als rol onder is gebracht bij de wijkverpleging. Dat betekent dat een wijkverpleegkundige wordt geacht casemanagement erbij te doen. Dat is best veel gevraagd zonder speciale deskundigheid. Een deel van de bestaande casemanagers staat op straat omdat ze geen verpleegkundige achtergrond hebben.’

Eigen invulling

Door financieringsproblemen hebben verschillende plaatsen, waaronder Amsterdam, de langlopende ketens met meldpunten, coördinatie van wachtlijsten en kennisuitwisseling tussen casemanagers, gestopt. Van Hout: ‘Wijkverpleegkundige organisaties in de stad werken niet meer samen op dit onderwerp en ieder geeft er zijn eigen invulling aan. Het is daardoor momenteel volstrekt onoverzichtelijk en onduidelijk waarheen je iemand moet verwijzen voor kundig casemanagement. Ook de meest effectieve vorm is grotendeels verdwenen, namelijk een geïntegreerde organisatievorm, waarbij casemanagers zijn ingebed in multidisciplinaire teams. Alzheimer Nederland heeft de noodklok geluid maar heeft tot nu toe geen weerklank gekregen.’

Lees het volledige onderzoek, dat in september 2016 werd gepubliceerd in Plos One.

 

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten