Arnold Heertje: ‘Use it or loose it, als je je nieuwsgierigheid verliest beland je snel achter de geraniums’

30 november 2015

Dit interview met Arnold Heertje is onderdeel van de serie 'Tussen kracht en kwetsbaarheid'. Zeven gesprekken met bekende Nederlanders over ouder worden en de balans tussen kracht en kwetsbaarheid.

Arnold Heertje

Arnold Heertje (1934) is een Nederlandse econoom en emeritus hoogleraar Economie van de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast schreef Heertje verschillende boeken waarvan sommigen lange tijd gebruikt zijn als lesmethode voor economie. Naast bekend econoom is Heertje al zijn hele leven erg maatschappelijk betrokken en al lange tijd lid van de Partij van de Arbeid. Hij staat bekend als iemand die zijn mening niet onder stoelen of banken steekt.

Hoe kijkt u tegen ouder worden aan?
Steeds meer mensen proberen ouderdom uit te stellen en willen ouder worden niet aanvaarden. De samenleving probeert ouderdom en gebreken uit te bannen en te negeren. Maar we moeten kijken naar de feiten, ouderdom komt met gebreken en de samenleving moet leren te accepteren dat mensen oud worden want het onmogelijke kan niet.

Hoe gaat u om met het feit dat u ouder wordt?
‘Use it or loose it’ oftewel gebruik het of verlies het. Zowel geestelijk als lichamelijk moet je in beweging blijven om achteruitgang te voorkomen. Als je niet meer beweegt en niets je meer prikkelt dan gaat het hard achteruit. Als je je nieuwsgierigheid verliest, beland je snel achter de geraniums.

"Zowel geestelijk als lichamelijk moet je in beweging blijven om achteruitgang te voorkomen."

Na mijn pensioen ben ik nog met van alles door gegaan. ‘Ik heb niet gemerkt dat ik gepensioneerd ben’. Maar ik heb een bevoorrechte positie, binnen de universiteit had ik al veel vrijheid en daarom was mijn pensioen geen grote overgang. ‘Ik ben niet in een zwart gat gevallen, ik ging gewoon door, het alternatief kwam niet in me op’. Dingen blijven doen geeft veel energie en plezier, maar ik weeg nu wel beter af wat ik wel en niet doe. Ik ga niet meer 3 uur reizen om een lezing te geven in Maastricht. Maar voor jongeren maak ik altijd tijd, ik geef nog vaak les op middelbare scholen of help iemand met een profielwerkstuk. Dat vind ik prachtig om te doen, enorm stimulerend en ontroerend.

Waar bent u bang voor als het gaat om ouder worden?
Dat de mensen om mij heen iets overkomt. Ik ben niet bang dat mij zelf iets overkomt maar als er iets gebeurt met je dierbaren, daar kan je zelf helemaal niks aan doen. Ik word steeds ouder en zo worden de mensen om mij heen ook ouder en neemt de kans dat mijn vrouw of kinderen iets overkomt toe. Dat maakt je kwetsbaar.

Wat is er in de toekomt nodig op het gebied van wonen, welzijn en zorg?
Tegenwoordig ligt de macht in de samenleving bij de toplagen en het management, niet bij de werkvloer. In de zorg gaat het niet over patiënten, in het onderwijs niet over leerlingen. ‘Er is sprake van inhumanisering.’ Protocollen en regels zijn leidend en men probeert daarmee het gedrag van mensen te sturen. In de toekomst moeten we naar een samenleving waar de mensen voorop staan en daarvoor is een constructieve architectuur nodig.

"Er is sprake van inhumanisering"

Een constructieve architectuur zorgt ervoor dat mensen een positieve prikkel krijgen om het gewenste gedrag te vertonen. Men werkt niet met protocollen, regels en verboden maar past de werkomgeving zo aan dat de mensen vanuit zichzelf gemotiveerd worden het gewenste gedrag te vertonen. Zo houden de werknemers zelf de regie en de vrijheid om keuzes te maken. Zo is er tijd om zich te focussen op de daadwerkelijke zorg in plaats van vast te houden aan protocollen.

Het interview met Arnold Heertje is onderdeel van 'Tussen kracht en kwetsbaarheid', afkomstig uit de Toekomstvisie en Veranderagenda BeterOud.

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten