'Zie ouderen als een verworvenheid, niet als een last'

31 oktober 2016

Ans WillemseInterview met oud-politica Ans Willemse - van der Ploeg

Tijdens haar carrière maakte oud-politica Ans Willemse-van der Ploeg zich namens het CDA sterk voor de ‘ouderenzaak’. Eerst als wethouder, later als Tweede Kamerlid. Nog steeds volgt ze het thema op de voet. Hoe vindt zij dat we omgaan met onze ouderen: wat gaat goed, wat kan beter?

In november 2016 viert Ans Willemse-van der Ploeg haar 80e verjaardag. De oud-politica staat nog middenin het leven. Ze vervult een aantal bestuurlijke functies, is actief in verschillende werkgroepen onder meer op het gebied van kerk en samenleving, milieu, monumentenzorg en ouderenbeleid. ‘Ik probeer balans te houden tussen werk en tijd voor mezelf. Al geef ik toe dat er aan dat laatste wel wat kan worden verbeterd. Werkweken van 60 uur zijn geen uitzondering. Met dank ook aan mijn goede gezondheid. Ik ben wat dat betreft een gezegend mens.’

U behoort ‘technisch’ gezien tot de ouderen-doelgroep. Hoe vindt u dat het ouderen-thema zich de afgelopen decennia heeft ontwikkeld?
‘Soms lijkt het alsof het over een heel nieuw thema gaat, maar niets is minder waar. Zo was er in 1970 al een nota Bejaardenbeleid. Wat mij opvalt, is de veralgemenisering en stereotypering van het onderwerp. Vroeger gingen bijvoorbeeld lang niet alle ouderen op hun 65e naar het bejaardenhuis. Hooguit enkele 100.000-en.’

Ouderen geen last maar verworvenheid

‘Verder stoor ik me aan de negatieve focus. In ons land krijgen we steeds minder kinderen. Toch gaat het zelden over ontgroening, bijna altijd over vergrijzing. Ouderen worden vaak in één adem genoemd met termen als ‘meer zorg’ of ‘betaalbaarheid’. Mijn advies zou zijn: draai het om. Zie ouderen als een verworvenheid, niet als een last. Ze zijn vaak heel actief, een zegen voor het vrijwilligerswerk en alleen daarom al bijzonder waardevol.’

Maar het is toch een feit dat niet alles loopt zoals zou moeten in de wereld van ouderenzorg? Ik noem een Eindrapport Toezicht Verpleegzorginstellingen…
‘Dat klopt. En het is ook prima om te meten wat er binnen de muren van intramurale instellingen gebeurt. Alleen creëer je zo wel een vertekend beeld, waar ook bewoners last van hebben. Waarom niet kijken naar wat juist goed gaat? Daarmee krijg je een veel eerlijker beeld.’

Ouderen kunnen zittend in hun stoel de regie voeren

‘De ouderenzorg was een tijdje zo geprofessionaliseerd dat verpleegkundigen wisten wat het beste voor je was. Die tijd is gelukkig voorbij. Ouderen bepalen steeds meer zélf hoe ze hun leven vorm willen geven. Zelfs als ze kwetsbaar zijn, kunnen ze zittend in hun stoel de regie voeren.’

Over kwetsbare ouderen gesproken. Ik las een interview met u uit 2010, waarin u oproept om eenzaamheid (van ouderen) op de lokale agenda te zetten. Is er volgens u iets veranderd?     
‘Absoluut! Er zijn enorme stappen vooruit gezet. Met dank aan verschillende initiatieven. Ik noem de Erbij-coalitie die in veel gemeenten zijn vruchten afwerpt, RestoVanHarte, het Maatjesproject, de Boodschappenplusbus en De Week van de Eenzaamheid. Verder gebeurt er heel veel inventiefs in de eerste lijn, waar integrale samenwerking helpt om sneller bij mensen achter de voordeur te kijken.’

Intergenerationele woonvormen

In hetzelfde verhaal stelt u dat een intergenerationele aanpak kan helpen eenzaamheid te verminderen…
‘Ik was en ben een groot voorstander van intergenerationele woonvormen. Het concept woonstudent bijvoorbeeld spreekt me enorm aan. Net als projecten waar tienermoeders en senioren samen wonen. Door het onderlinge contact bloeien ouderen vaak helemaal op. Ze gaan weer naar buiten, komen in beweging. Een prachtig initiatief vind ik de generatietuin, waar kinderen groenten verbouwen om vervolgens met ouderen te koken en te eten. Het elkaar leren kennen, het er samen iets van maken, zorgt voor zoveel meer levensvreugde.’

Over levensvreugde gesproken. Oud zijn wordt vaak in één adem genoemd met achteruitgang, problemen en nadelen. Wat vindt u daarvan?
‘Daar stoor ik me aan. Ouderdom komt met gebreken, dat is een feit. Maar ouderen zijn helemaal niet zo afhankelijk als vaak wordt gedacht. Pas als ze alles hebben uitgedokterd en er écht niet uitkomen, stellen ze hun hulpvraag. Wat nogal eens wordt vergeten, is luisteren naar wat ouderen te zeggen hebben. Begin niet met het antwoord, maar vraag naar wat ze zelf willen. Ouderen vormen een steeds belangrijkere generatie in onze samenleving. Daar wordt nu te snel aan voorbij gegaan.’

Ouderenzorg is een belangrijk thema’s tijdens de komende verkiezingen. Waar zou het nieuwe kabinet volgens u meer tijd en geld in moeten investeren?
‘In levensloopbestendige woningen in de buurt van voorzieningen. Goed wonen is de belangrijkste basis om te voorkomen dat ouderen om hulp vragen. Met veel aandacht voor zorg is niets mis, maar eigenlijk moeten we de ondersteuning en facilitering van wonen en ook welzijn minstens zo zwaar aanzetten.’

Beter oud worden vanaf je 20e

Heeft u als ervaringsexpert nog tips om op een leuke manier ‘Beter oud’ te worden?
‘Beter oud worden begint eigenlijk al op je 20e. Bouw voldoende pensioen op, eet gezond, let op je gewicht, verzorg je lichaam goed, rook niet, wees matig met alcohol. Die 40 kilo overgewicht krijg je er op je 65e niet meer af.’

Ga erop uit

'Verder zijn er heel veel praktische dingen die het leven leuker maken, weet ik uit ervaring. Maak een lijstje met dingen die je plezier geven. Blijf actief. Ga erop uit, want je komt altijd blijer weer binnen. Beweeg, al is het achter je rollator, vanuit je stoel of in je bed. Onderhoud je netwerk, bel anderen, vraag of mensen langskomen. En maak gebruik van moderne hulpmiddelen. Laatst sprak ik een vrouw wier wereld dankzij haar scootmobiel opeens een stuk groter was geworden. Uiteindelijk is bijna alles mogelijk, hoe kwetsbaar je ook bent.'

En verder

Reageer

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.voorbeeld.nl] of [http://www.voorbeeld.nl]
Velden met een (*) zijn verplicht.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten