De ambitie van Marieke Schuurmans

De kennis over ouderen is onvoldoende, studenten zijn zich weinig bewust van wat zorg voor ouderen inhoudt en het imago van ouderenzorg kan beter. Hoogleraar Marieke Schuurmans somt enkele problemen op die van invloed zijn op de toekomst van de ouderenzorg. “Terwijl het grootste deel van verpleegkundige zorg ouderen betreft. En het aantal ouderen neemt alleen maar toe.”

Betrokken vanwege: trekker van netwerk NUZO, hoogleraar verplegingswetenschap UMC Utrecht en lector ouderenzorg Hogeschool Utrecht
Wens: meer aandacht voor ouderenzorg in het onderwijs

Marieke Schuurmans

Het idee dat leeft, is dat ouderen alleen maar basiszorg krijgen. Schuurmans: “Wassen, ondersteunen bij eten en drinken. Daar hoef je volgens de heersende gedachte geen verpleegkundige voor te zijn. Maar ouderen vragen juist zorg waarvoor heel veel kennis nodig is. Waarbij een verpleegkundige verbanden legt tussen aandoeningen, risico’s kan inschatten en tijdig ingrijpt. De zorg die zij nodig hebben, is zelden te voorspellen en dat maakt het juist een interessante groep. Daarnaast moet de gedachte er komen dat ouderen nog heel veel dingen wel zelf kunnen. Zodat er mét hen nagedacht wordt, in plaats van voor hen.”

Onderzoek naar onderwijs

Schuurmans probeert met deze gedachten haar vakgenoten te inspireren anders naar ouderen te kijken. Maar het begint natuurlijk in het onderwijs. In opdracht van ZonMw onderzocht ze hoe er aandacht voor ouderenzorg is in de opleidingen tot verpleegkundige, zowel op mbo- als hbo-niveau. “We hebben opleidingen en studenten gevraagd welke thema’s aan de orde komen, bijvoorbeeld valpreventie, voeding en ouderen of slaapproblemen bij ouderen, en wat studenten precies leren. Ook hebben we studenten een kennistest afgenomen en gevraagd of zij met ouderen zouden willen werken.”

Aandacht en motivatie

De resultaten laten zien dat er nogal wat schort aan de kennis van aankomende verpleegkundigen. “Zij weten eigenlijk niet meer dan een gewone burger. En waar opleidingen aangeven aan de meeste gevraagde thema’s aandacht te besteden, zeggen studenten die thema’s nooit voorbij te hebben zien komen. Waarschijnlijk komt dat omdat thema’s als vallen en voeding in het algemeen worden behandeld. Misschien gaat een casus dan wel over ouderen, maar voor studenten zit dat dan verstopt.” Het ergste vond Schuurmans echter dat er onder studenten maar weinig motivatie is om met ouderen te gaan werken. “Er is nauwelijks interesse voor.”

Leukere lessen

Daarvoor doen Schuurmans en haar mede-onderzoekers in hun rapport meteen een aanbeveling. “Er zou iets moeten gebeuren met rolmodellen. Zien studenten zowel een enthousiaste docent op school als een enthousiaste professional tijdens de stage dan wordt ouderenzorg sterker en zichtbaarder. En gaan studenten het ook leuker vinden.” Daarnaast zouden er afspraken gemaakt moeten worden over wat een student behoort te leren over ouderen en moeten er meer op zichzelf staande vakken over ouderen komen. “Daarbij is het dan meteen belangrijk om interessanter lesmateriaal aan te bieden, bijvoorbeeld met interactieve elementen. Het kan, want op de hogeschool waar ik werk is het curriculum inmiddels omgegooid. Studenten zijn het jaar begonnen met een cursus over beeldvorming over ouderen. Spannend, maar het werkte: studenten vonden het interessant. Hopelijk worden alle partijen zich hiervan bewust.”

Meer informatie

Naast het onderzoek van Marieke Schuurmans is vanuit de Leyden Academy on Vitality and Ageing onderzoek gedaan naar de aandacht voor ouderenzorg in de geneeskundige curricula. Lees meer over beide onderzoeken in een eerder artikel. Hier kunt u ook beide onderzoeksrapporten downloaden.

Deze website gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten